• Thời gian đăng: 14:20:23 PM 08/01/2024
  • 0 bình luận

Áp suất thẩm thấu là gì? Vai trò, tính ứng dụng trong đời sống

Áp suất thẩm thấu là thông tin được khá nhiều học sinh, sinh viên quan tâm và tìm hiểu trong quá trình học. Nếu bạn cũng quan tâm đến vấn đề này thì theo dõi bài viết dưới đây nhé. Chúng tôi đã tổng hợp tất tần tật các thông tin liên quan đến áp suất thẩm thấu để bạn có cái nhìn toàn diện nhất.

1. Đôi nét về áp suất thẩm thấu

Áp suất thẩm thấu là khái niệm quan trọng được nhắc tới trong lĩnh vực sinh học, vật lý và hoá học. Áp suất thẩm thấu chính là mức áp suất tối thiểu có thể đáp ứng cho dung dịch nhằm ngăn chặn dòng chảy của các phân tử dung môi tinh khiết qua màng bán thấm. Áp suất thẩm thấu còn là thước đo dùng cho dung dịch lấy trong dung môi nguyên chất bằng thẩm thấu. 

Mức áp suất này được hình thành bởi sự chênh lệch nồng độ chất tan giữa hai dung dịch được ngăn cách bởi màng bán thấm. Khi đó các phân tử dung môi sẽ di chuyển từ vùng có nồng độ chất tan thấp đến vùng có nồng độ chất tan cao tới khi những phân tử ở trạng thái cân bằng.

Hiện nay áp suất thẩm thấu được sử dụng nhiều trong công nghiệp như lọc nước, chế biến thực phẩm hoặc lĩnh vực sinh học như chức năng của thận, điều hòa huyết áp, hấp thụ nước của thực vật,… 

ap-suat-tham-thau-1

Áp suất thẩm thấu là mức áp suất tối thiểu giúp dung dịch ngăn chặn dòng chảy của các phân tử dung môi tinh khiết qua màng bán thấm

2. Công thức tính chính xác áp suất thẩm thấu

Xét theo vật lý học thì việc tính áp suất thẩm thấu cần được thực hiện dựa theo công thức chuẩn là P = RTC. Trong đó:

  • P là áp suất thẩm thấu, đơn vị là atm. 
  • R là hằng số (R = 0,082). 
  • T là nhiệt độ tuyệt đối (T = 273 + [Math Processing Error]). 
  • C là nồng độ dung dịch, đơn vị là gam/lit.

3. Phân loại các dạng áp suất thẩm thấu

Đánh giá thành phần chất tan và dung môi thì áp suất thẩm thấu về cơ bản được chia thành 3 loại chính. Bao gồm áp suất đẳng trương, áp suất thẩm thấu thấp và áp suất thẩm thấu cao: 

3.1. Áp suất đẳng trương

Trong áp suất đẳng trương, hai dung dịch sẽ ngăn cách bởi 1 màng bán thấm và có cùng nồng độ chất tan. Vì theế áp suất thẩm thấu mới bằng nhau. 

ap-suat-tham-thau-2

Áp suất đẳng trương

3.2. Áp suất thẩm thấu nhược trương

Còn áp suất thẩm thấu thấp thì dung dịch bên trong màng bán thấm có nồng độ tan thấp hơn so với dung dịch bên ngoài. Chính vì thế mới dẫn đến hiện tượng dung môi chảy ra ngoài.

ap-suat-tham-thau-3

Áp suất thẩm thấu nhược trương

3.3. Áp suất thẩm thấu đẳng trương

Trong áp suất thẩm thấu cao, dung dịch bên trong màng bán thấm có nồng độ chất tan cao hơn so với dung dịch bên ngoài xung quanh. Vì vậy mới gây ra hiện tượng tràn dung môi.

ap-suat-tham-thau-4

Áp suất thẩm thấu đẳng trương

4. Ứng dụng áp suất thẩm thấu trong lĩnh vực y học

Hiện nay áp suất thẩm thấu đang được ứng dụng rộng rãi trong y học. Không khó để thấy tính hữu hiệu của chúng trong: 

4.1. Chạy thận

Đây là kỹ thuật y tế sẽ sử dụng áp suất thẩm thấu để đánh giá hiệu suất của việc lọc chất thải ra khỏi máu của bệnh nhân dùng thận nhân tạo. Máu của bệnh nhân sẽ đưa vào máy thẩm tách, trong đó có chứa dung dịch thẩm tách có áp suất thẩm thấu cao hơn so với máu của bệnh nhân. Nhờ đó các phân tử nước và chất thải sẽ di chuyển từ máu bệnh nhân sang dung dịch lọc máu bằng thẩm thấu. Máu đã lọc sạch lúc này sẽ đưa trở lại cơ thể bệnh nhân

4.2. Lọc máu

Hiện nay áp suất thẩm thấu cũng được sử dụng trong việc thiết lập máy lọc plasma hoặc máy lọc máu. Vai trò chính của áp suất thẩm thấu đó là kiểm soát dung dịch lọc máu và tốc độ siêu lọc nhằm đảm bảo máu của bệnh nhân được lọc đúng cách, không bị quá tải chất lỏng. 

ap-suat-tham-thau-5

Y học ứng dụng áp suất thẩm thấu để lọc máu

4.3. Điều trị phù não

Phù não là tình trạng trong não có quá nhiều chất lỏng, nguyên nhân chính gây ra phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Có thể là do đột quỵ, chấn thương, nhiễm trùng, có khối u não… Những yếu tố này sẽ tăng áp lực trong não, gây tổn thương cho các tế bào não. Lúc này áp suất thẩm thấu sẽ điều trị phù não thông qua cách tiêm dung dịch ưu trương vào tĩnh mạch. Dung dịch ưu trương là loại dung dịch có nồng độ chất tan cao, vai trò chính đó là hút nước ra khỏi tế bào não bằng cơ chế thẩm thấu để làm giảm áp lực trong não.

4.4. Điều trị bệnh tăng nhãn áp

Bệnh tăng nhãn áp có thể làm tổn thương dây thần kinh thị giác, biến chứng dẫn tới mù lòa. Y học sử dụng áp suất thẩm thấu để điều trị bệnh tăng nhãn áp bằng cách bôi tại chỗ hoặc tiêm tĩnh mạch bằng các dung dịch ưu trương. Dung dịch sẽ hút nước ra khỏi mắt, giảm áp lực bên trong mắt và ngăn ngừa tổn thương cho dây thần kinh thị giác.

Mong rằng sau khi đọc bài viết này bạn đã nắm được các thông tin cơ bản về áp suất thẩm thấu. Đồng thời hiểu rõ tính ứng dụng thực tiễn của chúng trong lĩnh vực y học hiện đại. 

Bài viết liên quan

Công nghệ Plasma là gì? Ứng dụng trong ngành công nghiệp thẩm mỹ

Công nghệ Plasma được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, ngành công nghiệp và đời sống. Plasma được chia thành hai loại bao gồm công nghệ Plasma nóng và lạnh. Trong đó công nghệ plasma lạnh được ứng dụng phổ biến trong lĩnh vực thẩm mỹ, làm đẹp, y tế. Vietchem sẽ chia sẻ thông tin cụ thể về công nghệ này đến các bạn qua thông tin bài viết. 

0

Xem thêm

Giải đáp Axit Gluconic có phải Sobitol không?

Như bạn đã biết, axit gluconic là một loại đường axit thông dụng. Sorbitol là một loại rượu đường. “Hai loại này có phải là một không?” là câu hỏi của rất nhiều người. Để có một câu trả lời chính xác nhất, bạn hãy đọc ngay bài viết của VietChem nhé.

0

Xem thêm

NaNO3 là gì? Tính chất, điều chế và ứng dụng thực tế

NaNO3 là một chất hóa học thông dụng với đời sống hiện nay. Nó có những đóng góp không nhỏ cho nền công nghiệp nước nhà. Trong bài viết hôm nay, VietChem sẽ giúp quý bạn đọc hiểu rõ thêm về khái niệm các vấn đề liên quan đến hợp chất này nhé. 

0

Xem thêm

Natri Phenolat là chất gì? Đặc tính và ứng dụng trong thực tiễn

Natri Phenolat được biết tới là hợp chất hóa học với công thức cụ thể C6H5ONa. Hiện nay, chất này được sử dụng khá nhiều trong các ngành công nghiệp và trong cuộc sống thường ngày. Để có thêm thông tin cụ thể mời bạn xem bài viết cung cấp từ VietChem.

0

Xem thêm

Gửi bình luận mới

Gửi bình luận

Hỗ trợ

HÓA CHẤT & THIẾT BỊ THÍ NGHIỆM
MIỀN BẮC

MIỀN BẮC

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0826 020 020

MIỀN TRUNG

MIỀN TRUNG

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0826 020 020

MIỀN NAM

MIỀN NAM

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0825 250 050

MIỀN NAM

MIỀN NAM

Hóa chất và Thiết bị thí nghiệm

0985 357 897

HCCN TẠI HÀ NỘI & CÁC TỈNH MIỀN BẮC
Đinh Phương Thảo

Đinh Phương Thảo

Giám đốc kinh doanh

0963 029 988

Lý Thị Dung

Lý Thị Dung

Hóa Chất Công Nghiệp

0862 157 988

HCCN TẠI HỒ CHÍ MINH & CÁC TỈNH MIỀN NAM
Nguyễn Hải Thanh

Nguyễn Hải Thanh

Hóa Chất Công Nghiệp

0932 240 408 (0826).050.050

Đoàn Tấn Phát

Đoàn Tấn Phát

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0965 862 897

Đặng Duy Vũ

Đặng Duy Vũ

Hóa Chất Công Nghiệp

0988 527 897

HCCN TẠI CẦN THƠ & CÁC TỈNH MIỀN TÂY
Nguyễn Đức Toàn

Nguyễn Đức Toàn

Hóa Chất Công Nghiệp

0946 667 708

Nguyễn Tấn Tài

Nguyễn Tấn Tài

Xử lý nước ngành Thủy sản

0901 071 154

Hà Nội - Ms. Đinh Thảo : 0963 029 988 Hà Nội - Ms. Lý Dung : 0862 157 988 HCM : 0826 050 050 Cần Thơ : 0971 252 929