Chắc hẳn chúng ta cũng đã từng nghe đến cụm từ axit lactic trong sữa chua và tác dụng của nó với sức khỏe. Vậy vi khuẩn axit lactic có tác dụng gì và axit lactic có trong thực phẩm nào? Chúng ta sẽ đi tìm hiểu rõ hơn về loại lợi khuẩn này thông qua bài viết dưới đây.

1. Axit lactic là gì?

Hợp chất hóa học Axit lactic được phân lập lần đầu bởi nhà hóa học Thụy Điển Carl Wilhelm vào năm 1870. Trong quá trình sinh hóa, axit lactic đóng vai trò quan trọng, thuộc dạng axit cacboxylic. 

Hiểu một cách đơn giản hơn, glucose từ các tế bào sẽ bị thoái hóa thành axit lactic khi bạn vận động mạnh và không cung cấp đủ oxy cho cơ thể. Axit lactic được coi là sản phẩm của oxi hóa, gây ra các hiện tượng mỏi cơ bắp. Trong các thực phẩm lên men như nem chua, sữa chua,... sẽ có chứa nhiều axit lactic.

Hình 1: Axit lactic là gì?

2. Công thức hóa học, tính chất đặc trưng

Axit lactic công thức hóa học của nó là C3H6O3. Bản chất nó là một axit alpha hydroxy (AHA) vì nó có một nhóm hydroxyl đứng gần nhóm carboxyl. Axit lactic có thể mất một proton từ nhóm carboxyl trong dung dịch nước, tạo ra ion lactate CH3CH(OH)COO.

Có hai dạng quang học của lactic acid bao gồm D-lactic acid và L-lactic acid:

• L-lactic acid là dạng tự nhiên của acid lactic, được tạo ra trong quá trình chuyển hóa glucose của cơ thể con người hoặc trong quá trình lên men của vi khuẩn lactic. 
• D-lactic acid là dạng tổng hợp của acid lactic, được dùng phổ biến trong mỹ phẩm và công nghiệp.
• Công thức phân tử của L-lactic acid và D-lactic acid giống nhau nhưng về cấu trúc không gian, các tính chất sinh học và hóa học sẽ khác nhau. Ví dụ, khả năng ngậm nước của L-lactic acid cao hơn D-lactic acid. Do đó axit lactic trong mỹ phẩm thuộc dạng này giúp dưỡng ẩm cho da tốt hơn.

Hình 2: Công thức hóa học acid lactic

3. Axit lactic có tác dụng gì?

3.1. Tăng cường lợi khuẩn, bảo vệ sức khỏe đường ruột

Như đã nói ở trên, axit lactic có trong những loại thực phẩm lên men. Vì vậy, axit lactic trong sữa chua giúp đường ruột của chúng ta được bổ sung thêm lợi khuẩn như  men vi sinh Lactobacillus. Nhằm kìm hãm sự phát triển của các vi khuẩn có hại gây nên những bệnh về tiêu hóa như Salmonella (gây tiêu chảy), Ecoli, vi khuẩn Pylori (gây viêm loét dạ dày) và nấm Candida, vi khuẩn Lactic sẽ bám vào niêm mạc đường tiêu hóa để tăng khả năng miễn dịch cho đường ruột. Từ đó, giúp sức đề kháng đường ruột tốt hơn và kéo dài tuổi thọ.

3.2. Tăng cường hấp thu các dưỡng chất từ thực phẩm

Tác dụng của vi khuẩn Lactic còn kích thích hoạt động hệ miễn dịch, tăng cường hấp thu dưỡng chất vào bên trong cơ thể. Dưới tác dụng của men vi sinh vật sẽ cắt nhỏ luxit dạng phức hợp thành các đường mạch ngắn và cắt nhỏ chất đạm thành các axit amin dễ hấp thụ.

Các khoáng chất như kẽm, canxi, sắt trong môi trường axit của thực phẩm lên men sẽ tăng khả năng hòa tan giúp cơ thể hấp thụ dễ dàng hơn. Từ đó, tham gia vào quá trình sản xuất tế bào hồng cầu khỏe mạnh và vận chuyển oxy. Đồng thời, giúp ngăn ngừa các bệnh lý chóng mặt, thiếu máu, rụng tóc.

Hình 3: Tác dụng Axit lactic

3.3. Acid lactic đóng vai trò như một chất chống oxy hóa

Chất chống oxy hóa là các hợp chất giúp các phân tử có hại trung hòa lại nhằm ngăn chặn gốc tự do và giảm viêm hiệu quả. Axit lactic cũng hỗ trợ bảo vệ sức khỏe trước những căn bệnh mãn tính như tiểu đường, ung thư và rối loạn thoái hóa thần kinh như chứng mất trí nhớ ở người già Alzheimer.

Việc bổ sung thêm vi khuẩn axit lactic vào các thực phẩm lên men giúp hàm lượng chất chất chống oxy hóa được tăng lên đáng kể.

4. Axit lactic có ở đâu?

Trong nhiều thực phẩm lên men chua, các nhà khoa học đã tìm thấy thành phần acid lactic. Từ quá trình chuyển hóa đường từ rau củ quả rồi lên men sẽ sản xuất các vi khuẩn lactic tự nhiên. Đối với các sản phẩm lên men từ thịt, lợi khuẩn lactic được tạo ra do tác dụng của các enzyme có trong tế bào thịt chuyển hóa glycogen.

Những thực phẩm chứa axit lactic có thể kể đến như:

• Sữa chua: Một vài vi khuẩn như Streptococcus và Lactobacillus tạo ra axit lactic tự nhiên. Trong đó, sữa chua là loại thức uống nổi tiếng được làm từ vi khuẩn acid lactic. Trong quá trình lên men với đường lactose trong sữa, Streptococcus và Lactobacillus sẽ tạo ra lợi khuẩn axit lactic.
• Rau dưa muối và kim chi: Rau muối là sự kết hợp của cà rốt, dưa chuột trộn cùng muối và me. Về cơ bản, các loại rau muối chua này cũng được làm bằng axit lactic. Trong quá trình lên men, axit lactic đóng vai trò quan trọng, tạo ra vị chua đặc trưng cho kim chi và dưa chua.

Hình 4: Acid lactic có trong các thực phẩm lên men

• Phô mai: Một trong những chế phẩm từ sữa có chứa vi khuẩn axit lactic phải nói tới phô mai chúng ta thường ăn. Các loại vi khuẩn có trong đó bao gồm bifidus, nhiệt hạch, acidophilus và bulgaricus rất tốt để tăng cường hệ tiêu hóa và miễn dịch khỏe mạnh.

Ngoài ra, rượu nho và đậu hũ cũng là thực phẩm chứa nhiều acid lactic.

Hy vọng, các chia sẻ bên trên bài viết đã giúp bạn có thêm kiến thức hay về axit lactic. Đồng thời giúp cho bạn lựa chọn đúng đắn cho nhu cầu bảo vệ sức khỏe.