Dea là từ viết tắt của Diethanolamine, được nhắc đến nhiều trong sản xuất công nghiệp. Vậy Dea là gì và ứng dụng như thế nào với cuộc sống hiện nay? Các bạn hãy cùng VietChem khám phá thông tin chi tiết trong bài viết bên dưới.

1. Diethanolamine là gì?

Dea có tên thường gọi là Cocamide Diethanolamine hay Diethanolamide. Đây là một bazơ yếu, ưa nước và tan được trong nước. Đặc tính này giống như một ancol nên được sử dụng trong các chất hoạt động bề mặt. Dea là hợp chất đa chức dạng lỏng vừa là một amin bậc 2 vừa là một diol.

Công thức phân tử của Dea là HN(CH2CH2OH)2. Ở điều kiện nhiệt độ phòng, Diethanolamide là chất rắn màu trắng có xu hướng hấp thụ nước. Bình thường, chúng tồn tại ở dạng chất lỏng, không màu và độ nhớt cao.

Cocamide Diethanolamine được sử dụng nhiều trong các sản phẩm chăm sóc cá nhân của con người, điển hình như: Dầu dừa, dầu gội đầu, xà phòng… Ngoài ra, hoạt chất này còn được biết đến với vai trò chất nhũ hóa trong mỹ phẩm.

Dea là chất rắn màu trắng khi ở điều kiện nhiệt độ phòng

2. Tính chất của Dea

Dea là hợp chất đa chức và cũng là Anime hay Diol. Chúng sở hữu một số tính chất sau:

• Công thức phân tử: C4H11NO2
• Số Cas: 111-42-2
• Khối lượng phân tử: 105.14 g/mol
• Mùi: Hắc nhẹ
• Nhiệt độ sôi: 2170C
• Nhiệt độ đông đặc: 280C
• Tỷ trọng: 1.090 g/cm3
• Độ nhớt ở mức 250C
• Áp suất hơi ở mức 200C: < 0.0001 

Cấu tạo 3D của Dea

3. Khả năng hòa tan của Dea

Diethanolamine Dea có khả năng tan tốt trong một số dung môi hữu cơ và nước. Tính năng hòa tan này cụ thể như sau:

• Dung môi hữu cơ: Tan tốt trong Ete Etylic, Axeton, Isopropanol, Ethanol, Acetonitrile. Tùy thuộc vào nồng độ của chất, nhiệt độ phản ứng mà khả năng hòa tan của Dea trong các dung môi hữu cơ này sẽ có sự thay đổi nhất định.
• Nước: Dea tan tốt trong nước tạo thành dung dịch không màu trong suốt.
• Dung môi không phân cực: Khả năng hòa tan tốt trong các dung môi không phân cực của Dea như: Dầu hỏa, Xylene, Toluene.
• Dung môi không hòa tan: Các dung môi không phân cực như Hydrocacbon Aromatic, Hydrocacbon Aliphatic không hòa tan được Dea.

Ngoài ra, có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng hòa tan của Dea. Bao gồm: Tỷ lệ pha trộn, áp suất, nhiệt độ,…

Lưu ý: Khi pH thay đổi trong điều kiện nồng độ cao thì Dea có thể tạo thành Micelle và các hợp chất muối. Khi đó, khả năng tương tác với các chất khác hay tính hòa tan của Diethanolamine sẽ bị ảnh hưởng.

4. Điều chế, sản xuất Diethanolamine

Quá trình sản xuất Dea sẽ phải trải qua hai bước. Bao gồm:

- Bước 1: Tạo phản ứng giữa dung dịch Amoniac và Ethylene Oxide. Kết thúc phản ứng tạo ra Ethanolamine với phương trình:

C2H40 + NH3 → H2NCH2CH2OH

- Bước 2: Tiếp tục cho Ethanolamine phản ứng với Ethylene Oxide dư. Phương trình phản ứng:

C2H40 + H2NCH2CH2OH  → HN(CH2CH2OH)2

Mỗi năm có tới 300 tấn Dea được sản xuất bằng phương pháp này. Tùy theo tính năng cân bằng hóa học qua mỗi phản ứng mà tỷ lệ sản phẩm sẽ được kiểm soát theo nhu cầu sử dụng.

5. Ứng dụng của Diethanolamine

Dea được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Với công thức C4H11NO2, hợp chất này được biết đến với vai trò chính như sau:

• Trong ngành xây dựng, Dea được sử dụng như một chất đánh bóng và chất chống xơ vữa. Chúng giúp cho bề mặt bê tông được bền đẹp và bóng mịn hơn.
• Dea là thành phần quan trọng không thể thiếu trong quá trình sản xuất chất làm mềm và chất tẩy rửa. Điển hình như: Chất tẩy trắng, chất tẩy rửa công nghiệp, chất làm mềm vải…
• Diethanolamide có khả năng tạo bọt, cân bằng độ pH. Vì thế, chúng được sử dụng làm nguyên liệu trong một số sản phẩm chăm sóc cá nhân. Ví dụ: Kem cạo, xà phòng, kem đánh răng, sữa tắm.

Dea ứng dụng trong sản xuất sản phẩm chăm sóc cá nhân

• Trong công nghiệp sản xuất sơn và dầu mỡ, Dea giống như một chất phụ gia có tác dụng chống biến tính. Giúp cho đặc tính của sản phẩm sau khi hoàn thiện được ổn định và tăng độ nhớt.
• Trong ngành dược phẩm, Dea được sử dụng theo khả năng hòa tan các thành phần khác nhau và tham gia vào các phản ứng hóa học. Vì thế, chúng được sử dụng vào sản xuất thuốc dưới dạng nhũ tương, dạng gel hay liều dùng. 
• Diethanolamide là thành phần quan trọng để sản xuất các sản phẩm chống ăn mòn. Ví dụ như: Chất phụ gia cho nước làm mát, chất tẩy rửa…
• Với khả năng hấp thụ tốt các loại khí trong tự nhiên như: H2S, CO2… nên Dea được sử dụng trong các nhà máy băng khô để cô đặc CO2. Chất này được sử dụng là chất làm lạnh trong công nghiệp.
• Diethanolamide có độ kiềm thấp và tính hút ẩm nhũ hóa nên được ứng dụng trong công nghệ dệt, làm chất phụ trợ, chất trung hòa cho thuốc nhuộm. Đồng thời, muối Clohydric của Dea còn được dùng trong dầu bôi trơn, chất phân tán và chất làm đều màu trong ngành dệt.

Dea là thành phần thiết yếu trong quá trình sản xuất của nhiều lĩnh vực khác nhau. VietChem hy vọng nội dung bài viết đã cung cấp các thông tin hữu ích để các bạn hiểu rõ hơn về hợp chất hữu cơ quan trọng này và biết cách ứng dụng trong cuộc sống.