Axit được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống và sản xuất. Tuy nhiên axit là 1 hóa chất nguy hiểm, khi tiếp xúc với sẽ gây bỏng da và để lại những tổn thương nặng nề, thậm chí gây tử vong. Vậy khi cơ thể vô tình tiếp xúc với axit thì đâu là cách xử trí nhanh chóng và hiệu quả nhất.

1. Những nguy hiểm khi cơ thể người tiếp xúc với axit

Axit là một hóa chất hoạt động hóa học mạnh mẽ. Trong đó có 3 loại axit vô cơ mạnh thường gây bỏng khi tiếp xúc, đó chính là axit clohidric HCl, axit sunfuric H2SO4 và axit nitric HNO3. Chúng có khả năng oxi hóa mạnh mẽ, nhất là ở nồng độ đậm đặc sẽ gây bỏng và xâm nhập vào cơ thể gây những tổn thương nặng nề. 

• Khi tiếp xúc trên da, các axit sẽ phản ứng với các protein trên da, tóc, móng… làm đông vón các protein, hút nước các tế bào, gây các vết bỏng nặng nề. Tốc độ ăn mòn của chúng rất nhanh, nên chỉ chưa đến 5 giây chúng đã gây các tổn thương trên da. Nếu không sơ cứu kịp thời, chúng ăn sâu vào trong và hủy hoại cấu trúc mô, xương, gân, cơ và các bộ phận khác. Tùy nồng độ axit cũng như diện tích tiếp xúc lớn hay nhỏ, vết bỏng càng sâu, càng để lâu thì tình trạng tổn thương càng nghiêm trọng, biến chứng càng lớn và khả năng phục hồi lại trạng thái ban đầu gần như là không thể. Với axit H2SO4 sẽ làm da xám màu, chuyển sang màu nâu rồi đóng vảy, hình thành các vết lõm so với da lành. Vết bỏng do axit HCl có màu vàng nâu, còn do axit HNO3 ban đầu màu vàng rồi chuyển sang sẫm. 
• Nếu bị tạt axit vào đầu sẽ gây ăn mòn, phá hủy hộp sọ, cháy tóc và không bao giờ có thể mọc lại.
•  Với mũi, tai sẽ gây điếc, mũi biến dạng, lỗ mũi đóng lại hoàn toàn…
• Trường hợp axit bắn vào mắt sẽ gây đau, sưng đỏ, phỏng rộp, bỏng võng mạc, mù lòa… 
• Khi hít phải hơi axit sẽ làm đau rát cổ họng, ho, khó thở…
• Trường hợp nặng là không may nạn nhân nuốt nhầm phải axit. Khi đó đi tới đâu, axit sẽ phá hủy tất cả các bộ phận do chúng có tính háo nước rất mạnh, làm đông vón protein…

Ta có thể thấy những hậu quả nặng nề mà axit có thể gây ra nếu vô tình chúng tiếp xúc với cơ thể. Chính vì vậy cần phải biết được cách xử trí khi cơ thể tiếp xúc với axit để có thể sơ cứu cho nạn nhân kịp thời, giảm thiểu các hậu quả nặng nề.

Axit gây tổn thương đến cơ thể nếu không may dính phải

2. Cách xử trí khi cơ thể tiếp xúc với axit

Axit gây các vết bỏng nặng nề. Không những thế chúng sẽ phá hủy các bộ phận bên trong nên các nạn nhân cần được sơ cấp cứu kịp thời và đúng cách:

Khi axit tiếp xúc với da: 

• Cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến vòi nước để xả, rửa trôi lượng axit còn dư lại. Chú ý khi rửa cần giữ tư thế sao cho axit không chảy ngược lại các vùng cơ thể. Thời gian ngâm khoảng từ 15-20 phút. Nếu vẫn đau cần liên tục xả nước để đảm bảo loại bỏ sạch các loại axit.   
• Nhẹ nhàng cắt bỏ hết quần áo có dính axit. Không được lột quần áo chỗ da bị bỏng vì dễ gây lột da và làm tổn thương sâu hơn đến vùng bị bỏng.
• Sau đó dùng băng gạc sạch để che vùng bị bỏng, tránh nhiễm trùng và chuyển bệnh nhân nhanh chóng đến các cơ sở y tế gần nhất để được chữa trị kịp thời.

Nếu axit tiếp xúc với mắt: Cần rửa mắt ngay với nước, có thể mở mắt trong chậu rửa hoặc chớp mắt nhiều lần trong khi rửa nhẹ nhàng với vòi xả trực tiếp. Nếu nạn nhân là trẻ em, cần cho bé nằm trong bồn tắm và ngửa đầu và xịt nhẹ nước vào sống mũi giữa hai mắt ít nhất trong vòng 20 phút.

Băng bó vết thương để tránh nhiễm trùng 

3. Những lưu ý trong quá trình sơ cứu khi cơ thể tiếp xúc với axit

Trong quá trình sơ cứu cho nạn nhân cần lưu ý những điều sau để tránh gây ra những sai lầm đáng tiếc:

• Không được sử dụng tay không trong sơ cứu vì lo ngại nhiễm trùng cho nạn nhân cũng như nguy hiểm khi tay bạn sẽ gián tiếp tiếp xúc với axit
• Không ngâm vết bỏng trong nước vì sẽ dẫn đến nhiễm trùng. 
• Không sử dụng các loại khăn làm bằng vải sợi để lau cho nạn nhân vì những sợi vải sẽ dính vào vết thương. 
• Không chườm vết thương bằng đá lạnh vì rất dễ làm tổn thương da nặng hơn,
• Không bóp vỡ các bóng nước trên vùng bỏng.
• Tuyệt đối không sử dụng các cách chữa mẹo như dùng kem đánh răng vì sẽ khiến vết thương càng ăn sâu và nhiễm trùng nghiêm trọng. 
• Nếu bệnh nhân trong tình trạng khó thở, thở yếu, thở nông, suy hô hấp thì cần phải hô hấp nhân tạo cho bệnh nhân cùng các biện pháp hỗ trợ hô hấp khác. 
• Cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến bệnh viện để được chữa trị kịp thời. 

Bài viết trên đây đã giúp mọi người hiểu được những hậu quả nặng nề mà axit có thể gây ra khi chúng ta vô tình tiếp xúc. Vì vậy để hạn chế những tổn thương mà chúng gây ra cần phải sơ cứu cho nạn nhân khẩn trương và đúng cách. Và để hạn chế các tai nạn xảy ra với axit thì khi làm việc với axit cần hết sức cẩn thận và trang bị đầy đủ trang phục bảo hộ như găng tay, quần áo, kính mắt, khẩu trang, ủng…