Cụm từ “nước thải” có thể đã quá quen thuộc với cuộc sống của con người từ xa xưa cho đến hiện tại. Tuy nhiên, không phải ai cũng có những hiểu biết đúng đắn nhất về nước thải. Cùng VietChem tìm hiểu kỹ hơn về khái niệm, phân loại, thành phần cũng như phương pháp xử lý cơ bản nước thải qua bài viết sau!

1. Khái niệm nước thải

Nước thải là gì? Đó là loại nước đã qua sử dụng, có chứa các vật chất đi kèm không còn giá trị sử dụng với quá trình đã dùng đến nước. Trong tiếng Anh, nước thải được gọi với cái tên là Wastewater.

Nước thải có thể bắt nguồn từ nhiều quá trình khác nhau. Bao gồm nước thải chăn nuôi, nước thải y tế, nước thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt,… Các tạp chất tồn tại trong từng loại nước thải cũng có những sự khác biệt nhất định về chủng loại hay khả năng tác động đến môi trường, sức khỏe con người…

Nước thải là nước đã qua sử dụng và có chứa các tạp chất gây hại

2. Các loại nước thải phổ biến

Để phân loại nước thải, người ta sẽ dựa vào nguồn gốc phát sinh. Các loại nước thải phổ biến hiện nay gồm:

2.1. Nước thải sinh hoạt

Các hộ gia đình, khu dân cư, chợ, khách sạn, cao ốc văn phòng,… sẽ có các hoạt động sử dụng đến nước như tắm giặt, dọn dẹp, nấu nước, ăn uống… Nước thải ra trong quá trình này được gọi là nước thải sinh hoạt.

2.2. Nước thải công nghiệp

Nước thải công nghiệp là gì? Đó là nguồn nước được thải ra sau quá trình hoạt động của các cơ sở sản xuất, khai thác, chế biến. Hiện nay, ô nhiễm nước thải công nghiệp đang là một trong những vấn đề nhức nhối tại nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước đang phát triển như Việt Nam.

Ô nhiễm nước thải công nghiệp đang là vấn đề nhức nhối hiện nay

2.3. Nước thải đô thị

Nước thải đến từ cộng đồng qua các quá trình như rửa đường xá, vỉa hè, mái nhà, bãi đỗ xe… được gọi chung là nước thải đô thị. Sự tồn tại của các hợp chất như chất tẩy rửa, rác thải, thuốc trừ sâu, chất độc hóa học… khiến cho loại nước thải này rất độc hại.

2.4. Nước thải y tế

Nước thải y tế đến từ các hoạt động chăm sóc y tế, các cơ sở  nghiên cứu, nuôi cấy liên quan tới y khoa. Nước thải bệnh viện là loại nước thải có những đặc tính riêng, có thể chứa nhiều thành phần hóa học cũng như loại vi khuẩn phức tạp, nguy hại.

Nước thải y tế với những đặc trưng riêng

3. Thành phần của nước thải

Tùy từng loại nước thải mà thành phần của chúng sẽ có những sự khác biệt nhất định. Tuy nhiên, về cơ bản một số những chất độc hại có thể chứa trong nước thải gồm:

3.1. BOD

BOD là viết tắt của Biochemical Oxygen Demand – Nhu cầu oxy sinh hoạt, là nguyên nhân hàng đầu gây ra ô nhiễm nước thải. Khi tồn tại trong môi trường ao hồ, loại chất ngày làm giảm lượng oxi khiến cho các loài sinh vật dưới nước bị nguy hiểm.

3.2. TSD

TSD là thuật ngữ mang ý nghĩa là Tổng chất rắn hoà tan, bao gồm kim loại hòa tan, khoáng chất, muối kim loại,… Có khả năng tác động rất xấu đến sức khỏe của con người cũng như hệ sinh thái.

3.3. TSS

TSS là viết tắt của Total Suspended Solids - Tổng chất rắn lơ lửng trong nước thải. Nước thải từ các nhà máy thường chứa TSS, nếu không được xử lý thích hợp, khi tiếp xúc với môi trường nước sẽ gây ra ô nhiễm và tác động xấu đến sinh vật.

Nước thải chứa nhiều thành phần độc hại

3.4. Mầm bệnh

Mầm bệnh trong nước thải, hay còn có thể gọi là vi sinh nước thải được đánh giá là rất nguy hiểm với con người và cả hệ sinh thái. Mầm bệnh gây nhiều rủi ro lớn cho sức khỏe con người nói chung và sự phát triển của hệ sinh thái nói riêng.

3.5. Chất dinh dưỡng

Ngoài các thành phần độc hại, trong nước thải còn có chứa một nguồn chất dinh dưỡng nhất định. Tuy nhiên, nguồn chất này có thể gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường sống của các loại tảo hoặc cá.

4. Tìm hiểu những phương pháp xử lý nước thải phổ biến hiện nay

Tiêu chuẩn nước thải ra môi trường là một trong những yếu tố được quan tâm hàng đầu trong bối cảnh ô nhiễm đang diễn ra khá nặng nề như hiện nay. Theo đó, một số biện pháp xử lý nước thải có hiệu quả đang áp được áp dụng gồm:

4.1. Phương pháp vật lý

Nước thải nông nghiệp, nước thải khu công nghiệp có các thành phần là chất tan và chất không tan lơ lửng tồn tại. Có thể áp dụng các công trình xử lý cơ học để loại bỏ từ 20% đến 60% những thành phần này như sau:

• Sử dụng loại lưới chắn rác, song chắn rác.
• Dùng bể điều hòa để ổn định lưu lượng.
• Bể lắng các đợt 1, đợt 2 để tách cặn.

4.2. Phương pháp sinh học

Các biện pháp sinh học được đánh giá cao về độ hiệu quả khi giải quyết vấn đề xử lý nước thải. Về tổng quan có thể chia loại hình này thành hai dạng như sau:

• Phương pháp kỵ khí: Dùng nhóm vi sinh vật kỵ khí để phân hủy các chất gây ô nhiễm.
• Phương pháp hiếu khí: Dùng nhóm vi sinh vật hiếu khí để phân hủy các chất hữu cơ.

Phương pháp sinh học xử lý nước thải

4.3. Phương pháp hóa lý

Một số cách xử lý nước thải bằng phương pháp hóa học có thể làm sạch triệt để các hạt kim loại hoặc chất hữu cơ hòa tan trong nước thải đang được dùng gồm:

• Dùng công nghệ hấp thụ.
• Dùng công nghệ trao đổi ion.
• Dùng công nghệ keo tụ tạo bông.

VietChem vừa đề cập tới một số thông tin liên quan đến khái niệm, phân loại, thành phần cũng như phương pháp xử lý nước thải. Hy vọng rằng thông tin bài viết hữu ích cho bạn khi quan tâm đến nội dung này.