Hầu hết các công ty tại Việt Nam khi xây dựng đều không hề quan tâm đến vấn đề Văn Hóa Doanh Nghiệp, sau một thời gian phát triển và có thế đứng trên thị trường, họ mới bắt đầu quan tâm đến vấn đề xây dựng văn hóa doanh nghiệp cho mình, nhưng hầu hết đều loay hoay không biết phải xây từ đâu và xây như thế nào, thậm chí họ còn không hiểu sâu sắc về khái niệm văn hóa doanh nghiệp là gì?

Như số tạp chí VietChem đầu tiên tôi đã từng đề cập đến các khái niệm về “Văn Hóa Doanh Nghiệp”. Hôm nay tôi sẽ làm rõ hơn về các yếu tố tạo dựng lên một nền văn hóa doanh nghiệp. Ta có thể ví doanh nghiệp như một gia đình, vậy một gia đình có văn hóa thì cần những gì? Đầu tiên nó cần có một ngôi nhà và các thứ tự thành viên trong gia đình đó nó được gọi là kết cấu – Structure. Trong  đó mỗi thành viên trong gia đình đều có thứ tự vai trò một cách rõ ràng – Ông, bà, cha, mẹ, con cái… Người quan trọng nhất tạo ra văn hóa trong gia đình đó chính là người có thể kế thừa từ những giá trị truyền thống trước đó, hoặc là người tạo ra  văn hóa từ sự ảnh hưởng từ sự đi đầu như ông bà hoặc cha mẹ trong gia đình. Những thành viên còn lại trong gia đình có vai trò duy trì, tuân thủ và phát huy những giá trị văn hóa đó để tạo ra sự ổn định và phát triển cho gia đình. Văn hóa gia đình sẽ cho thấy sự nhận biết rõ ràng bằng bản sắc riêng biệt của mình. Doanh nghiệp cũng không khác là mấy. Xây dựng văn hóa cho doanh nghiệp ta cần làm gì, bắt đầu từ đâu và cần những yếu tố nào?

Đối với doanh nghiệp việc đầu tiên cần làm đó là phải xây dựng một cơ cấu công ty một cách rõ ràng, trong đó các vai trò, trách nhiệm, quyền hạn của mỗi bộ phận cần được quy định chặt chẽ để mọi hoạt động trong doanh nghiệp được vận hành dễ dàng và ổn định hơn.

Văn hóa doanh nghiệp được tạo thành bởi cả tập thể doanh nghiệp đó, đầu tiên phải kể đến là lãnh đạo của công ty. Văn hóa doanh nghiệp thường phản  ánh đúng tính cách, bản sắc, nguyện vọng và mong muốn của người chủ doanh  nghiệp, điều này có nghĩa là những định hướng của lãnh  đạo doanh  nghiệp sẽ có tính quyết định đến màu sắc văn hóa của doanh nghiệp đó. Dưới đây là những yếu tố nền tảng cơ bản để tạo nên một văn hóa doanh nghiệp

1. Tầm nhìn và sứ mệnh – Vision and mission

Tầm nhìn và sứ mệnh đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc định hướng nhiệm vụ và hướng phát triển cho doanh nghiệp ở hiện tại và trong tương lai. Tầm nhìn và sứ mệnh tạo ra một nền văn hóa từ nhỏ bé đến vĩ đại cho doanh nghiệp. Nó chính là nền tảng và kim chỉ nam quyết định toàn bộ sự sống còn của một doanh nghiệp.

2. Giá trị cốt lõi – Core values

Nếu “Tầm nhìn và sứ mệnh” như kim chỉ nam thì “Giá trị cốt lõi” giống như một tấm lụa thêu. Nếu doanh nghiệp không có giá trị cốt lõi cho mình thì tất cả những “Tầm nhìn và sứ mệnh” chỉ là những hành động và mục tiêu mang tính mơ hồ trừu tượng, như những mũi kim chỉ đâm vào không trung mà không có hình hài màu sắc cụ thể. Giá trị cốt lõi chính là những thước đo cụ thể và là tiêu chuẩn cân chỉnh để doanh nghiệp có thể thực hiện được các sứ mệnh và đạt được tầm nhìn mà mình mong muốn.

3. Môi trường làm việc – Working environment

Môi trường làm việc luôn có một sức ảnh hưởng ghê gớm đến sự ổn định nhân sự trong doanh nghiệp. Nếu môi trường làm việc thiếu tính mở thì doanh nghiệp đó sẽ tự biến mình thành ngọn núi “ Hỏa Diện Sơn” luôn trong tình trạng nóng bức, khó chịu, căng thẳng và đầy hoài nghi. Khi đó hầu hết nhân sự chỉ coi doanh nghiệp như một điểm dừng chân tạm thời chứ không phải ngôi nhà chung để cùng đóng góp tâm huyết và tâm lực thực sự của họ. Sự thiếu tính ổn định của nhân sự luôn tạo ra sự bất ổn cho doanh nghiệp thậm chí là sự trì trệ dẫn đến diệt vong. Vì thế việc tạo ra một môi trường làm việc an toàn, thân thiện, cởi mở sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra tính ổn định trong đội ngũ nhân sự, điều này cũng là tạo ra văn hóa doanh nghiệp từ sự gắn bó và gắn kết của các thành viên riêng lẻ với một tập thể công ty. Văn hóa chính là sức mạnh của sự đoàn kết.

4. Bản sắc riêng biệt – Identity

Bản sắc riêng biệt cơ bản cũng là tính nhận biết riêng biệt của danh nghiệp đó như: Màu sắc, logo, sologan, guideline, trang phục, POSM, website, TVC quảng cáo ấn tượng…vv. Chính các yếu tố này định hình lên bản sắc nhận diện cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp có tính phân biệt rõ ràng với hàng triệu các doanh nghiệp khác đang cùng hoạt động trên thị trường. Để đối tác, khách hàng có thể nhận ra bạn một cách rõ ràng và nhanh chóng hơn đó cũng chính là một phần không thể thiếu của văn hóa doanh nghiệp hiện nay.

5. Truyền thống doanh nghiệp - Tradition

Nói đến bất cứ nền văn hóa nào đi chăng nữa người ta luôn nhắc đến tính truyền thống. Truyền thống chính là các giá trị văn hóa vô hình được các nhân viên công ty hưởng ứng, luôn có tính duy trì và lặp lại như: Truyền thống các cuộc hội khỏe doanh nghiệp, truyền thống giúp đỡ đồng bào nghèo, truyền thống giao lưu kết nghĩa với các doanh nghiệp, truyền thống tương thân giữa các thành viên trong công ty với nhau, các sự kiện văn hóa thường niên của doanh nghiệp. Chính những yếu tố truyền thống vô hình này là sợi dây thắt chặt hơn các giá trị văn hóa doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp thiếu yếu tố này thì văn hóa doanh nghiệp đó chỉ có tính chất nhất thời và không có tính kế tục lâu dài.

6. Hệ thống quy định – Regulation.

Hệ thống quy định giúp cho doanh nghiệp quản lý mọi hoạt động nằm trong sự kiểm soát, giúp cho các nhân viên luôn làm việc với tính tuân thủ chặt chẽ. Từ đó việc duy trì và phát triển của doanh nghiệp luôn được đảm bảo. Ta có thể liên tưởng đến một gia đình có văn hóa chính là gia đình có những gia phong, gia luật mà toàn bộ các thành viên đều tuân thủ một cách nghiêm túc và liên tục được duy trì.

Nếu muốn doanh nghiệp phát triển một cách bền vững và trường tồn hãy xây dựng ngay văn hóa cho doanh nghiệp mình, hãy cố gắng giữ nhân sự bằng việc tạo ra môi trường làm việc đầy tính văn hóa chứ không phải dùng tiền để giữ chân nhân sự.

GS. Nguyễn Đồng Hà

XEM THÊM: TẠP CHÍ VIETCHEM NEWS KỲ 11 THÁNG 08.2018