Nước thải sinh hoạt là loại nước được thải ra từ các hoạt động và mục đích cho sinh hoạt như tắm giặt, vệ sinh, nấu nướng, lau dọn, tẩy rửa,… từ các cơ quan, bệnh viện, trường học, nhà dân, khu vực cộng đồng. Xử lý nước thải sinh hoạt gia đình không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà nó còn đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe bản thân chúng ta. Cùng VietChem tìm hiểu chi tiết vấn đề này với bài viết dưới đây nhé.

I. Tại sao cần xử lý nước thải sinh hoạt gia đình?

- Đặc điểm của loại nước thải sinh hoạt gia đình: có chứa một lượng nhỏ chất gây ô nhiễm nhưng cũng đủ lớn để gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường. Một số chất gây ô nhiễm ở đây bao gồm:

• Vi khuẩn cùng vi rút gây bệnh, có thể loại bỏ bằng cách lắng, lọc trong cát hay đất
• Chất rắn lơ lửng với mật độ cao hơn so với nước, được tách ra khỏi nước bằng việc sử dụng bể lắng.
• Dầu mỡ cùng chất béo xử lý bằng cách cho đi qua bể hấp thụ hoặc sử dụng bể tuyển nổi
• Nhu cầu oxy hóa cao
• Nhờ quá trình xử lý mà dung môi hữu cơ từ chất tẩy rửa bị phân hủy hoặc loại bỏ
• Chất dinh dưỡng bao gồm nitơ và photpho thường gây ô nhiễm nguồn nước ngầm và nước bề mặt.
• Có sự khác nhau giữa nước thải khu vực đô thị và nông thôn. Nước thải sinh hoạt tại khu vực đô thị: có chứa hàm lượng BOD, COD và SS cùng các chất tẩy rửa có hại cho môi trường. Còn với nước thải sinh hoạt khu vực nông thôn thì ngoài thành phần như nước thải sinh hoạt đô thị, nó còn có đa dạng nguồn gốc nước thải hơn.

- Nước thải sinh hoạt thường được xả thải ra ngoài ao, hồ, sông, suối,… dẫn đến tình trạng ô nhiễm nguồn nước. Từ đó, có thể dẫn tới tăng tỷ lệ người mắc các bệnh cấp và mạn tính liên quan đến vấn đề ô nhiễm nước như viêm màng kết, tiêu chảy, ung thư,… Do đó, cần có biện pháp xử lý nước thải sinh hoạt hộ gia đình.

Nước thải sinh hoạt gia đình thường thải ra ngoài ao, hồ,... gây ô nhiễm môi trường

II. Tìm hiểu về hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt gia đình cơ bản

Thông thường, các dòng nước thải với nguồn gốc khác nhau sẽ được trộn lẫn cùng với nước mưa và được thu gom, cho chảy về trạm xử lý nước thải tập trung, sau đó được xử lý. Trạm này gồm có:

• Xử lý sơ cấp: sử dụng song chắn rác hay lưới chắn để cản các vật chất thô tránh gây tắc dòng chảy, sau đó được lắng đọng.
• Xử lý thứ cấp: áp dụng phương pháp sinh học hoặc bùn hoạt tính và có bước tẩy trùng.
• Sử dụng hệ thống đất ngập nước: cho nước thải chảy vào bên dưới lớp đất mặt khoảng vài cm nhằm tránh sự sinh trưởng của muỗi, giảm mùi hôi và sự tiếp xúc với các loại nước khác.
• Sử dụng các tầng đất: cho nước thải đi qua các lớp đất chưa bão hòa nước, chúng sẽ thấm qua các lớp đất và được làm sạch, rồi chuyển đến các giếng thu hồi.
• Xử lý nước thải sinh hoạt theo quy mô hộ gia đình: thông thường sẽ thực hiện xử lý nước thải đen bằng hệ thống lọc nhiều lớp đất, gồm một hộp chứa hỗn hợp những loại đất được xen kẽ với lớp khoáng chất zeolit. Hỗn hợp này cần phải có các mảnh vụn, viên sắt. Như vậy hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt gia đình có thể tách ra thành 2 vùng: hiếu khí và kỵ khí.

III. Một số hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt gia đình phổ biến

1. Sử dụng hệ thống bể xử lý yếm khí và chế phẩm sinh học

Nhờ vào các vi sinh vật, enzyme đặc hữu mà các chất hữu cơ, đạm cùng một số vi khuẩn có hại bị phân hủy. Sau khi nước đã được xử lý sẽ chảy sang bể lắng để ngưng tụ lại và tiếp tục phân hủy trước khi xả ra ngoài môi trường hoặc có thể tái sử dụng để tưới cây.

Với biện pháp này có thể khắc phục được hạn chế về chi phí đầu tư cao trong thu gom xử lý tập trung. Bên cạnh đó, nó còn dễ áp dụng với chi phí thấp, thích hợp cho khu vực nông thôn.

2. Công nghệ MET trong xử lý nước thải sinh hoạt gia đình

Công nghệ MET có khả năng xử lý triệt để nguồn nước ô nhiễm ở nhiều cấp độ, phù hợp cho các gia đình.

Hệ thống xử lý này hoạt động dựa trên nguyên lý:

• Nước sẽ được dẫn vào hệ thống xử lý, khi đã đủ áp lực, dòng nước đi qua van hơi tự do rồi tiến vào khu vực phân tách. Tại đây, dòng nước thải bị phân tách thành các tia nhỏ. Nước dưới dạng phân tử được hòa trộn cùng oxy không khí và tạo kết tủa. Dạng oxit kim loại sẽ lắng lại ở trên bề mặt cát. Phần nước còn lại được thấm qua lớp vật liệu để xuống đáy bể
• Với dòng nước không bị đẩy ra ngoài sẽ tiếp tục được phân tách thành dạng bụi nước để xử lý yếm khí trong hệ thống.
• Đối với dòng nước thấm xuống đáy bể sẽ được hút ngược trở lại hệ thống để xử lý nhờ vào áp lực dòng và áp suất nén tạo nên một vòng xử lý tuần hoàn khép kín.
• Bên cạnh các nguyên lý cơ học, công nghệ này còn sử dụng một hỗn hợp chuyên biệt được tính toán riêng cho từng loại nước để xử lý nước thải một cách triệt để nhất.

Công nghệ này mang đến nhiều ưu điểm như: chi phí vận hành thấp nhưng có thể xử lý được tất cả các loại chất thải nước thải từ các hộ gia đình hay doanh nghiệp, các thiết bị trong hệ thống có thể dễ dàng được thay thế, không cần dùng nhiệt năng, điện năng hay hóa chất trong hệ thống, không chiếm nhiều diện tích, cho công suất rất lớn,…

Sơ đồ cơ bản của hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt gia đình bằng công nghệ MET

IV. Một số giải pháp giúp cải thiện chất lượng nước thải gia đình

Để thuận lợi hơn trong xử lý nước thải sinh hoạt khu dân cư, các hộ gia đình có thể thực hiện một số giải pháp như:

• Tăng cường việc sử dụng thiết bị xử lý rác để loại bỏ những chất rắn lơ lửng, chất hữu cơ vào trong hệ thống.
• Không xả dầu mỡ hay bã thức ăn, giấy vào các hệ thống thu gom nước thải chung
• Không cho chất độc hại như dung môi, chất nhờn, sơn, chất khử trùng, thuốc trừ sâu,.. vào nguồn nước.
• Không làm sạch hệ thống bằng hóa chất độc hại vì chúng có thể cản trở hoạt động sinh học và gây tắc nghẽn cống rãnh, ảnh hưởng tới chất lượng nước bề mặt.

Trên đây là một số thông tin về vấn đề xử lý nước thải sinh hoạt gia đình hiện nay. Hy vọng qua bài viết, bạn đọc đã có thêm tư liệu phục vụ tốt cho công việc và học tập. Hãy để VietChem giải đáp cho bạn thêm nhiều vấn đề khác trong cuộc sống với các bài viết trên website vietchem.com.vn nhé.