Axit axetic là gì? Nó với acid acetic băng có gì khác nhau? Cách điều chế và ứng dụng của chất này như thế nào? Loại axit này có gây nguy hiểm không? Cùng VietChem theo dõi bài viết dưới đây để có câu trả lời cho những thắc mắc trên nhé.

Axit acetic là gì?

Axit acetic hay axit axetic, axit ethanoic, là một chất lỏng không màu, có vị chua với công thức hóa học là CH₃COOH. Đây là một loại axit yếu, yếu hơn so với các axit khác như HCl, HNO₃, H₂SO₄ nhưng mạnh hơn H₂CO₃.

Axit axetic là gì

Acid acetic băng là gì?

Acid acetic băng là một dạng của axit axetic không pha loãng. Nó không chứa bất cứ nước nào, vì vậy chúng chỉ có 100% CH₃COOH. Lý do gọi loại axit này là băng do nó đông đặc thành các tinh thể axit ethanoic rắn chỉ mát hơn nhiệt độ phòng ở 16,7 độ C. Việc loại bỏ nước ra khỏi chất này làm giảm điểm nóng chảy của nó xuống 0,2 ^oC.

Sự khác biệt giữa axit acetic và axit acetic băng

Điều chế CH₃COOH như thế nào?

Có thể điều chế axit axetic bằng những phương pháp sau:

1. Cacbonyl hóa metanol

• Cho metanol phản ứng với cacbon monoxit theo phương trình:

2. Oxy hóa axetaldehyt

• Axetaldehyt có thể bị oxy hóa bởi oxy trong không khí kết hợp với các chất xúc tác như sự có mặt của ion kim loại: mangan, coban và crom, peroxit để tạo thành CH₃COOH

3. Oxy hóa etylen

Có thể điều chế axetaldehyt từ etilen theo phản ứng Wacker và thực hiện oxy hóa như đã nêu trên.

Trong thời gian gần đây, việc chuyển đổi etylen thành axit ethanoic có sự tham gia của chất xúc tác là kim loại palladium cùng sự hỗ trợ của acid heteropoly như axit tungstosilicic. Đây được xem là một phương pháp có thể cạnh tranh với cách sản xuất từ carbonyl hóa metanol cho các nhà máy nhỏ hơn (100-250 ngàn tấn/năm), tùy thuộc vào mức giá địa phương của etylen.

4. Lên men oxy hóa

CH₃COOH ở dạng giấm đã được tạo thành từ các vi khuẩn axit axetic. Khi cung cấp đủ lượng oxy chúng có thể tạo ra giấm từ những thực phẩm sinh cồn khác nhau. Các loại được sử dụng như rượu vang, rượu táo, các loại ngũ cốc, mạch nha, gạo hay khoai tây lên men.

5. Lên men kỵ khí

• Các loại vi khuẩn kỵ khí gồm cả các loại thuộc chi clostridium có khả năng chuyển đổi đường thành acid acetic một cách trực tiếp mà không cần phải qua bước trung gian (tạo ra etanol)

Có rất nhiều phương pháp để điều chế CH₃COOH

Những ứng dụng quan trọng của axit acetic trong cuộc sống

1. Trong công nghiệp

• Dùng trong sản xuất monome vinyl axetate – chất kết dính và sơn (chiếm khoảng 40%- 45 % sản lượng CH₃COOH trên thế giới)
• Làm dung môi hay chế tạo độ chua nhẹ
• Đối với loại axit axetic có nồng độ 5-7% hay còn gọi là giấm ăn, là nguyên liệu được sử dụng rộng rãi trong công nghệ thực phẩm để chế biến đồ hộp, rau quả và gia vị
• Dùng làm chất tẩy cặn vôi từ vòi nước, ấm đun nước

Dùng CH₃COOH để tẩy cặn trong ấm đun nước

• Ứng dụng trong ngành dệt nhuộm, cao su cùng hóa chất xi mạ

Axit acetic được ứng dụng trong ngành dệt nhuộm

• Sử dụng trong sản xuất cellulose acetate dùng cho phim ảnh và polyvinyl acetate gỗ keo.
• Acid acetic băng được ứng dụng trong làm dung môi, sử dụng cho hóa phân tích giúp ước tính các chất có tính kiềm yếu như các amit hữu cơ hay trong phòng thí nghiệm lâm sàng để dung giải các hồng cầu và đếm bạch cầu.

2. Trong y học

• Với tính kháng khuẩn, nó được dùng như một chất khử trùng khi ở nồng độ 1% pha loãng. Chúng cũng được sử dụng như một sản phẩm để giúp ngăn ngừa nhiễm trùng và tiêu diệt vi khuẩn.
• Được chế phẩm thành thuốc dùng trong chống tiểu đường

3. Vai trò đối với con người (hàm lượng của CH₃COOH từ 4-8%)

• Có tác dụng trong ức chế hoạt động thủy phân đường đôi thành đường đơn, giảm chứng tăng đường huyết sau khi ăn.
• Khi giảm cân: chất pectin trong giấm giúp đào thải cholesterol trong cơ thể, hạn chế sự tích tụ của mỡ trong cơ thể và gan, đồng thời giảm lượng calo được đưa vào người mỗi ngày, từ đó giúp giảm mỡ và cân nặng cơ thể. Hiện nay, người ta thường sử dụng giấm táo để giảm cân một cách tự nhiên và đảm bảo an toàn.

Công dung của acid axetic trong giảm cân

• Là liều thuốc hữu hiệu giúp chống lão hóa
• Điều trị bệnh về thận và bàng quang: có đặc trưng là phản ứng với kim loại tạo thành muối trung hòa, do đó giúp làm tan sỏi trong thận. Tuy nhiên, cần sử dụng giấm một cách khoa học, hợp lý, tránh lạm dụng sẽ gây những ảnh hưởng không mong muốn khác.

Ứng dụng axit axetic trong điều trị bệnh

Axit acetic có độc hại không?

• Hơi của loại axit này sẽ gây kích ứng cho mũi, cổ họng và phổi, làm tổn thương nghiêm trọng đến các lớp lót của cơ quan mũi, thậm chí có thể khiến nạn nhân bị khó thở.
• Khi nuốt phải chúng có thể gây ăn mòn vùng miệng, đường tiêu hóa, khiến nạn nhân có hiện tượng nôn mửa, tiêu chảy, trụy tuần hoàn, suy thận và nguy hiểm hơn là tử vong.
• Nếu tiếp xúc với da sẽ gây kích ứng như đau, mụn nước, tấy đỏ, năng hơn là gây bỏng sau khi tiếp xúc vài phút.

Lưu ý khi sử dụng và bảo quản axit acetic

1. Khi sử dụng axit acetic lưu ý gì?

• Trang bị các dụng cụ bảo vệ như găng tay, mũ, quần áo dài tay,… khi sử dụng loại hóa chất này.
• Mang thiết bị hô hấp thích hợp trong trường hợp sử dụng axit axetic trong một khu vực không được thông khí tốt.
• Khi bị dây vào da hay mắt cần rửa ngay với nước sạch. Đảm bảo có hệ thống nước sạch ở gần khu vực làm việc để xử lý nếu sự cố xảy ra.

2. Trong bảo quản

• Bảo quản ở nơi có mái che với nhiệt độ thích hợp và môi trường thông thoáng
• Tránh để nơi có nhiệt độ quá cao hay dễ gây hỏa hoạn, cháy nổ. Giữ xa nguồn nhiệt, tia lửa hoặc ngọn lửa.

Gợi ý địa chỉ bán axit acetic uy tín nhất tại Hà Nội, HCM

Axit axetic với những ứng dụng quan trọng của mình đang là sản phẩm được ưa chuộng trên thị trường nhưng để đảm bảo hiệu quả cũng như chất lượng nó, bạn nên tìm mua tại những địa chỉ cung cấp uy tín. Vậy mua ở đâu để vừa đáp ứng được yêu cầu về giá vừa đảm bảo về mặt chất lượng thì công ty VietChem chính là câu trả lời tốt nhất cho bạn. Các sản phẩm tại công ty chúng tôi mang đến luôn có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đầy đủ giấy tờ kèm theo, với 20 năm kinh nghiệm trong cung ứng các loại hóa chất, uy tín đã được khẳng định trên thị trường.