Amoni hay NH4 là một hợp chất hóa học quen thuộc với những người làm nghiên cứu, thí nghiệm. Bên cạnh đó chúng cũng được được ứng dụng phổ biến trong các lĩnh vực của đời sống. Bài viết này VIETCHEM sẽ cùng bạn đi tìm hiểu rõ hơn về hợp chất hóa học này, từ amoni là gì, chúng được ứng ra ra và có gây ảnh hưởng gì tới sức khỏe con người hay không. Hãy cùng theo dõi nhé!

Amoni là gì? NH4 là gì?

Amoni hay ammonium, aminium là một chất được tạo nên bởi phản ứng của amoniac (NH3) với một hydro ion (H+), có công thức hóa học NH4. Các ammonium dễ dàng hòa tan trong nước giúp cân bằng tỷ lệ của NH3 trong môi trường nước.

Nó cũng có thể hiểu là một ion đa năng tích điện dương có công thức hóa học NH4+. Chúng được hình thành bởi sự khuếch tán amoniac (NH3). Đây cùng là một tên tổng quát cho amine được proton hóa cùng các ion amoni bậc bốn (NR4+), trong số đó sẽ có một hoặc nhiều nguyên tử hidro được thay thế bằng các nhóm hữu cơ (được chỉ ra bởi R)

NH4 được tìm thấy trong một số loại muối như (NH4)2CO3, NH4Cl, NH4NO3. Hầu hết các muối amoni đơn giản đều có thể hòa tan trong nước. Ngoại trừ hexanochloroplatinat amoni là ngoại lệ.

Công thức phân tử của NH4

Amoni là gì? Các muối amoni là gì? Cấu tạo phân tử của NH4

Tìm hiểu hàm lượng amoni là gì?

Bản thân amoni không quá độc với cơ thể con người và động vật, nhưng khi tồn tại trong nước với hàm lượng quá tiêu chuẩn cho phép, chúng có thể chuyển đổi thành các chất gây ung thư cùng các bệnh nguy hiểm khác. Theo các nghiên cứu đã chỉ ra, 1g chất này khi chuyển hóa hết sẽ tạo ra 2,7g nitrit cùng 3,65g nitrat. Trong khi đó, hàm lượng được phép của hai chất này lần lượt là 0,1 mg/ lít và 10- 50 mg/lít. 

Nồng độ của nó trong nước cao rất dễ sinh ra nitrit. Trong cơ thể của động vật, nitrit và nitrat có thể chuyển thành N-nitroso- là chất tiền ung thư. Amoni cũng ảnh hưởng đến sức khỏe con người, nếu chúng xâm nhập vào cơ thể sẽ chiếm mất oxy khiến cho trẻ bị xanh xao, ốm yếu, thiết máu, khó thở. Khi nhiễm nặng có thể dẫn đến tình trạng ngộp thở, thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Hàm lượng amoni trong nước cao cũng có thể gây hiện tượng phi dưỡng trong hệ sinh thái nước, làm cạn kiệt oxy, gây độc cho hệ vi sinh vật sống tại đây.

Theo tiêu chuẩn nước vệ sinh ăn uống 1329/BYT-2002 thì nồng độ NH4+ tối đa cho phép là 1,5 mg/l.

Tính chất lý hóa của amoni 

1. Tính chất vật lý

• Tất cả các muối amoni đều dễ tan trong nước và là những chất điện ly mạnh

(NH4)xA → xNH4+ + Ax-

• Nếu muối amoni của axit mạnh (với A là gốc axit của một axit mạnh) thì khi thủy phân sẽ tạo môi trường axit

NH4+ + H2O ↔ NH3 + H3O+

2. Tính chất hóa học

Muối amoni có các tính chất như:

• Tác dụng với dung dịch axit tạo ra muối mới cùng bazơ mới

NH4HCO3 + HCl → NH4Cl + H2O + CO2

• Tác dụng với dung dịch bazơ tạo thành muối mới + NH3 + H2O

NH4Cl + NaOH → NH3 + H2O + NaCl

• Phản ứng với muối tạo nên hai muối mới

(NH4)CO3 + CaCl2 → CaCO3 + 2NH4Cl

• Dễ bị phân hủy bởi nhiệt tạo thành NH3 và axit tương ứng

NH4Cl → NH3 + HCl

NH4HCO3 →  NH3 + H2O + CO2

Khi axit tạo ra có tính oxi hóa mạnh thì nó sẽ tiếp tục oxi hóa NH3 để tạo ra các sản phẩm khác

NH4NO2 →  N2 + 2H2O

NH4NO3 →  N2O + 2H2O

Cách nhận biết NH4 đơn giản nhất

• Do NH4 không tồn tại lâu trong nước mà dễ dàng chuyển hóa thành nitrite. Chất này trong nước sẽ ức chế men enzim trong thịt gây cản trở quá trình chuyển màu của thịt. Do vậy, nếu nấu thịt trong nước có nhiễm amoni thì dù chín nhừ vẫn giữ nguyên màu như thịt sống. 
• Ngoài ra, đối với các mẫu nước nhiễm chúng từ 20mg/l trở lên có thể ngửi thấy mùi khai.
• Muối amoni tạo nên khí có mùi khai khi phản ứng với dung dịch kiềm

NH4+ + OH- → NH3 + H2O

Điều chế, sản xuất amoni như thế nào?

• Ion amoni sẽ được hình thành khi hòa tan amoniac trong nước theo phương trình phản ứng:

NH3 + H2O → NH4+ + OH-

• Nếu hòa tan amoniac vào trong axit axetic (pKa = 4,76), cặp nitơ tự do sẽ lấy một proton từ môi trường để tăng nồng độ các ion hydroxit theo phương trình:

NH3 + CH3COOH ⇋ NH4+ + CH3COO-

Amoni được điều chế, sản xuất như thế nào

Phèn amoni là gì?

• Là một loại hóa chất công nghiệp, được ứng dụng trong lọc nước, xi măng, chất khử mùi, nhuộm và dệt may, ngành da,…
• Phèn kép amoni nhôm sunfat hay amoni nhôm sunfat là hợp chất muối vô cơ có dạng là các hạt tinh thể nhỏ màu trắng, tan nhanh trong nước với công thức hóa học là NH4Al(SO4)2. Chúng được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp sản xuất như công nghiệp giấy, dệt nhuộm, làm chất keo tụ trong xử lý nước thải và đôi khi được dùng để làm giảm độ pH của đất vườn,…
• Vậy còn phèn sắt amoni là gì? Phèn sắt là một muối kép của sắt III cùng với muối sunfat của kim loại kiềm hoặc amoni với công thức hóa học là Fe(SO4)3.nH2O.
• NH4OH là gì? Đây là công thức hóa học của dung dịch amoniac hay còn được gọi là amoni hydroxit.

NH4Al(SO4)2 được ứng dụng trong xử lý nước thải

Ứng dụng của amoni trong cuộc sống, sản xuất

• Được sử dụng rộng rãi trong các nghiên cứu ở phòng thí nghiệm.
• Đối với thực vật: là nguồn cung cấp nitơ quan trọng cho nhiều loài đặc biệt khi nó phát triển ở những khu vực đất thiếu oxy. Nitơ liên kết với protein có trong sinh khối chết, sẽ được vi sinh vật tiêu thụ và chuyển hóa thành các ion amoni (NH4+) có thể được rễ của cây hấp thụ trực tiếp. Tuy nhiên, chất này cũng độc với hầu hết các loại cây trồng nên hiếm khi được dùng làm nguồn nitơ duy nhất.
• Các thực vật thủy sinh thông qua ammonium có thể hấp thụ và kết hợp nitơ vào protein, axit amin cùng các phân tử khác. Nồng độ của aminium cao có thể làm tăng sự phát triển của tảo cùng thực vật thủy sinh.
• Muối amoni và NH4OH được sử dụng rộng rãi trong chế biến thực phẩm.
• Giúp cung cấp thông tin về việc sản xuất axit hàng ngày của một số bệnh nhân nhất định thông qua mức độ của nó trong nước tiểu.

Amoni là nguồn cung cấp nitơ quan trọng cho nhiều loài thực vật

Những ảnh hưởng của Amoni đối với đời sống

Amoni là một chất là một chất hóa học không quá độc hại với cơ thể người. Tuy nhiên nếu chúng tồn tại trong nước với hàm lượng quá cao, vượt tiêu chuẩn cho phép thì có thể chuyển hóa thành các chất gây ung thư và một số bệnh nguy hiểm. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, 1 gam amoni trong khí quyển chuyển hóa hết sẽ tạo thành 2,7 gam nitrit và 3,65 gam nitrat. Trong khi hàm lượng cho phép của nitrit chỉ là 0.1 mg/lít và nitrat là 10-50 mg/lít.

Amoni là một yếu tố gây cản trở trong xử lý nước cất, chúng làm giải tác dụng của clo và hiệu quả khử trùng nước. Amoni cùng với các chất vi lượng trong nước tạo điều kiện phù hợp để vi khuẩn phát triển, gây ảnh hưởng đến chất lượng nước sau xử lý, gây ra hiện tượng nước bị đục, đóng cặn trong hệ thống chứa và dẫn nước.

Nồng độ amoni trong nước quá cao sẽ dễ sinh ra nitrit, một tiền chất gây ung thư. Nước nhiễm amoni sẽ rất nguy hiểm vì chúng dễ chuyển hóa thành chất độc hại, khó xử lý. Chúng gây hiện tượng phi dưỡng trong hệ sinh thái nước, cạn kiệt oxy trong nước. Bên cạnh đó sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hệ vi sinh vật trong nước.

Địa chỉ bán amoni uy tín, giá rẻ nhất trên thị trường

Trên thị trường hóa chất hiện nay, có rất nhiều cơ sở cung cấp các sản phẩm amoni NH4, gây khó khăn cho khách hàng trong lựa chọn địa chỉ nào đảm bảo chất lượng cũng như giá thành tốt. Công ty VietChem sẽ giúp bạn giải quyết vấn đề này. VietChem với 20 năm kinh nghiệm đã trở thành một trong những địa chỉ uy tín hàng đầu trong cung cấp các hóa chất công nghiệp, hóa chất thí nghiệm trên cả nước trong đó có hóa chất NH4. Một số sản phẩm đang có mặt tại công ty chúng tôi như: amonium hydroxit, amoni feric sunfat, phèn kép amoni nhôm sunfat NH4Al(SO4)2,… Hãy liên hệ ngay với VietChem để nhận tư vấn thêm về sản phẩm cùng các ưu đãi khi mua các sản phẩm hóa chất.

VIETCHEM- địa chỉ phân phối hóa chất công nghiệp chất lượng, uy tín hàng đầu

Đến đây có lẽ bạn đọc cũng đã hiểu hơn về Amoni là gì, cấu tạo, tính chất và các ứng dụng của nó rồi phải không. Nếu còn bất cứ thắc mắc hay muốn chia sẻ thêm thông tin về chúng, quý bạn đọc có thể để lại bình luận ngay dưới bài viết hoặc nhắn tin qua website vietchem.com.vn hoặc liên hệ HOTLINE 0826 010 010, VietChem luôn sẵn sàng để hỗ trợ giải đáp cũng như ghi nhận các ý kiến đóng góp quý báu của quý khách.