• Thời gian đăng: 15:20:31 PM 08/02/2023
  • 0 bình luận

Dầu mazut (FO) là gì? Ứng dụng trong đời sống?

Dầu mazut là một loại nhiên liệu đốt cháy được sử dụng trong các lò hơi, lò nung hay là nhiên liệu để vận hành tàu thủy. Vậy dầu mazut có nguồn gốc từ đâu, tính chất gì và chúng được ứng dụng trong cuộc sống như thế nào? Hãy cùng giải đáp các thắc mắc với chúng tôi qua bài viết dưới đây:

1. Dầu mazut là dầu gì? Nguồn gốc dầu mazut

Dầu mazut có tên tiếng Anh là Fuel oil. Chúng còn được gọi với tên là dầu nhiên liệu, dầu FO. Đây là một loại nhiên liệu được sử dụng phổ biến trong vận hành các lò đốt. 

Dầu mazut là 1 hợp chất hydrocacbon, có nguồn gốc từ dầu mỏ. Đây là sản phẩm của quá trình chưng cất phân đoạn dầu thô parafin và asphalt ở áp suất khí quyển và trong chân không. Ta sẽ thu được dầu mazut trong khoảng nhiệt độ từ 250 - 300 độ C trong quá trình chưng cất. 

dau-fo-la-gi

Dầu FO là gì? 

2. Đặc điểm của dầu mazut

Một số đặc điểm chung của dầu mazut bao gồm:

  • Tồn tại dưới dạng các chất lỏng màu đen.
  • Thành phần chủ yếu của dầu mazut là các cặn của quá trình chưng cất dầu thô.
  • Nhiệt độ sôi của dầu mazut tương đối cao từ 200 độ C trở lên, thậm chí đạt trên 300 độ C.

Ngoài ra với mỗi loại dầu FO sẽ có các đặc trưng riêng phù hợp với mục đích sử dụng và các kỹ thuật sử dụng để cho hiệu quả tốt nhất. 

dau-mazut-mau-den

Dầu mazut là chất lỏng màu đen

3. Dầu mazut được phân loại như thế nào?

Dầu mazut thường được chia thành 2 loại là dầu mazut nặng và nhẹ:

  • Dầu mazut nhẹ (FO nhẹ): Có nhiệt độ sôi từ 200 - 300 độ C, tỷ trọng 0,88 - 0.92. 
  • Dầu mazut nặng (FO nặng): Có nhiệt độ sôi từ 320 độ C trở lên với tỷ trọng từ 0,92 - 1,0 hoặc cao hơn.

Ngoài ra có thể dựa vào độ nhớt và hàm lượng lưu huỳnh để phân loại các loại dầu FO như sau:

Ký hiệu

Hàm lượng lưu huỳnh

Độ nhớt động học (50 độ C)

FO N1

2%

87

FO N2A

2%

87-180

FO N2B

2-3,5%

87-180

FO N3

2-3,5%

180-380

chung-cat-phan-doan-dau-mo

Quá trình chưng cất phân đoạn dầu mỏ

4. Chỉ tiêu chất lượng dầu mazut tại Việt Nam

Dưới đây là các chỉ tiêu chất lượng của dầu mazut theo TCVN 6239:2002

Chỉ tiêu

Đơn vị

Phương pháp thử

FO NO1

FO N02A

FO N02B

FO N03

Nhiệt trị (phút)

Cal/g

ASTM D240/ASTM D4809

9800

Hàm lượng lưu huỳnh (tối đa)

mg/kg

TCVN 6701:2000 (ASTM D2622)/ASTM D129 ASTM D4294

2.0

2.0

3.5

3.5

Độ nhớt động học ở 50oC

mm²/s

ASTM D445

87

180

180

380

Điểm chớp cháy cốc kín (phút)

oC

TCVN 6608:2000/ASTM D3828/ASTM D93

66

Cặn cacbon (tối đa)

%

TCVN 6324:2000/ASTM D189/ASTM D4530

6

16

16

22

Điểm đông đặc (tối đa)

oC

TCVN 3753:1995/ASTM D97

12

24

Hàm lượng tro (tối đa)

%

TCVN 2690:1995/ASTM D482

0.15

0.35

Hàm lượng nước (tối đa)

%

TCVN 2692:1995/ASTM D95

1.0

Tạp chất dạng hạt (tối đa)

%

ASTM D473

0.15

Khối lượng riêng

kg/m³

TCVN 6594:2000 (ASTM D1298)

965

991

Trong đó:

  • Nhiệt trị: Lượng nhiệt sinh ra khi đốt 1 đơn vị nhiên liệu.
  • Hàm lượng lưu huỳnh là 1 chỉ tiêu đánh giá đến độ ăn mòn của nhiên liệu đối với dầu FO nhẹ và là chỉ tiêu đánh giá ảnh hưởng của lưu huỳnh với chất lượng thép của dầu FO nặng. Khi hàm lượng lưu huỳnh trong dầu mazut càng thấp thì dầu càng đạt chất lượng tốt. 
  • Độ nhớt: Đối với dầu FO nhẹ giúp đánh giá khả năng nhiên liệu được đốt cháy hết, đồng thời cho biết điều kiện cho quá trình đóng gói, vận chuyển nhiên liệu cũng như tính toán được mức độ gia nhiệt trước khi phun vào lò của dầu FO nặng.
  • Điểm đông đặc và điểm sương: Thông số này giúp xác định giới hạn nhiệt độ phục vụ cho việc vận chuyển nhiên liệu từ bể lưu trữ đến lò đốt. 
  • Nước và tạp chất cơ học: 2 yếu tố này ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của dầu, khả năng làm bẩn, làm tắc ống dẫn. 

5. Dầu mazut dùng để làm gì? 

Dầu mazut là nhiên liệu đốt trong các lò đốt dạng bay hơi hoặc dạng ống khói trong các nhà máy điện hay các nhà máy công nghiệp cần nhiệt lượng lớn. Một ứng dụng khác của dầu mazut là nguồn nhiên liệu vận hành cho tàu vận tải biển.

dau-fo-la-nhien-lieu-chay-tau-bien

Dầu FO là nhiên liệu vận hành tàu thủy

Hiện nay bên cạnh dầu FO trong các nhà máy đang sử dụng dầu FO-R (Fuel Oils – Rubber). Đây là sản phẩm chính của quá trình sản xuất nhiên liệu từ cao su phế thải theo công nghệ Nhật Bản. Xu hướng chuyển sang dùng dầu FO-R đang gia tăng bởi vì dầu FO-R có nhiều ưu điểm hơn so với dầu FO thường có thể kể đến như:

  • Giá dầu FO-R thấp hơn giúp tiết kiệm chi phí vận hành.
  • Độ nhớt và điểm chớp cháy cũng như hàm lượng nước - tạp chất của dầu FO-R thấp hơn nên dễ đốt cháy hơn.
  • Hàm lượng lưu huỳnh trong dầu FO-R chỉ là 0,6% thấp hơn nhiều so với dầu FO là 2,0 hoặc 3,5; giúp giảm ăn mòn thiết bị.
  • Dầu FO-R có thể sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau mà không cần thay đổi thiết bị đốt, chỉ cần thay đổi thông số trên đầu đốt.
  • Khi trộn lẫn 2 loại dầu FO và FO-R để đổt thì dầu FO sẽ được đốt trước (do tỷ trọng cao hơn nên nằm phía dưới). Khi đốt xong dầu FO sẽ giảm nhiệt độ xông dầu để chuyển sang đốt dầu FO-R. Khi đó ta có thể tắt hẳn thiết bị xông dầu để tiết kiệm chi phí. 

6. Ảnh hưởng của dầu mazut đến môi trường và sức khỏe con người

Dầu mazut là 1 sản phẩm có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch và có thể gây hại cho môi trường và con người nếu sử dụng không đúng quy định. 

  • Trong dầu mazut chứa lưu huỳnh nên sản phẩm sau quá trình đốt cháy sẽ sản sinh ra SO2, đây là 1 chất khí gây hại cho môi trường.
  • Tiếp xúc với dầu mazut có thể gây tổn thương trên đường hô hấp, gây viêm mũi họng, phế quản và có thể viêm phổi. Nghiêm trọng hơn dầu mazut tiềm ẩn là tác nhân gây bệnh ung thư. 

Để tránh những tác hại của dầu mazut đối với sức khỏe con người cũng như môi trường cần tuân thủ chặt chẽ các quy định trong quá trình sử dụng và có các biện pháp bảo hộ an toàn cho người lao động.

7. Lưu ý khi sử dụng và bảo quản dầu mazut

dam-bao-an-toan-khi-van-chuyen-dau

Đảm bảo an toàn khi vận chuyển xăng dầu

Trong khi sử dụng cũng như bảo quản dầu mazut cần có những lưu ý như sau:

  • Dầu mazut cần được đựng trong những phuy, thùng chuyên dụng chứa chất lỏng có nắp đậy kín. Tránh làm rơi vãi, rò rỉ dầu trong quá trình vận chuyển, tránh gây ô nhiễm môi trường.
  • Trong quá trình sử dụng cũng như vận chuyển dầu mazut cần đảm bảo đúng các tiêu chí về cháy nổ: Bảo quản nơi thoáng khí, kiểm soát nhiệt độ kho, cấm lửa, hút thuốc; không sử dụng các thiết bị có khả năng phát ra tia lửa, thiết bị viễn thông để đảm bảo an toàn tại kho chứa, nơi sang chiết dầu.
  • Cần có các trang thiết bị bảo hộ cho người lao động như quần áo bảo hộ, găng tay, mặt nạ, khẩu trang trong quá trình tiếp xúc, sử dụng dầu mazut.
  • Nếu vô tình dầu mazut dính vào da, mắt, quần áo cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất và có các biện pháp xử trí kịp thời. 

Bài viết trên là tổng hợp những kiến thức tổng quan về dầu mazut giúp bạn đọc hiểu hơn về bản chất, đặc điểm cũng như ứng dụng của 1 loại nhiên liệu quen thuộc trong cuộc sống của chúng ta. Nếu bạn đọc muốn tìm hiểu thêm về các hợp chất hóa học thú vị khác đừng quên tìm đọc các bài viết của chúng tôi trên website vietchem.com.vn

Bài viết liên quan

Sóng viba là gì? Có gây hại cho sức khỏe không?

Sóng viba hay còn được gọi với tên gọi khác là vi sóng. Loại sóng này được ứng dụng phổ biến trong lò vi sóng - một thiết bị khá quen thuộc trong các gia đình Việt.

0

Xem thêm

Bước sóng là gì? 4 công thức tính cơ bản và ứng dụng của bước sóng

Bước sóng là gì? Khái niệm này xuất hiện nhiều trong các lĩnh vực trong cuộc sống và đóng một vai trò quan trọng trong từng lĩnh vực đó. Nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về bước sóng hay những ứng dụng của nó.

0

Xem thêm

Bảng độ âm điện của các nguyên tố hóa học cơ bản

Bảng độ âm điện là một yếu tố quan trọng để mọi người so sánh được tính kim loại và phi kim loại của những nguyên tố hóa học. Nhưng bạn có biết độ âm điện cụ thể đầy đủ của các nguyên tố như thế nào?

0

Xem thêm

Tổng hợp tính chất hóa học của Hidro trong nghiên cứu

Có những hợp chất mang đặc tính riêng khi sử dụng hoặc kết hợp với chất khác. Đặc biệt là Hidro là chất rất phổ biến xuất hiện trong thực tế nên được nhiều người nghiên cứu.

0

Xem thêm

Gửi bình luận mới

Gửi bình luận

Hỗ trợ

HÓA CHẤT & THIẾT BỊ THÍ NGHIỆM
MIỀN BẮC

MIỀN BẮC

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0826 020 020

MIỀN TRUNG

MIỀN TRUNG

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0826 020 020

MIỀN NAM

MIỀN NAM

Hóa chất thí nghiệm

0825 250 050

MIỀN NAM

MIỀN NAM

Thiết bị thí nghiệm

0985 357 897

HÓA CHẤT CÔNG NGHIỆP TẠI HÀ NỘI & CÁC TỈNH MIỀN BẮC
Đinh Phương Thảo

Đinh Phương Thảo

Giám đốc kinh doanh

0963 029 988

Lý Thị Dung

Lý Thị Dung

Hóa Chất Công Nghiệp

0862 157 988

HÓA CHẤT CÔNG NGHIỆP TẠI HỒ CHÍ MINH & CÁC TỈNH MIỀN NAM
Nguyễn Hải Thanh

Nguyễn Hải Thanh

Hóa Chất Công Nghiệp

0932 240 408 (0826).050.050

Đặng Lý Nhân

Đặng Lý Nhân

Hóa Chất Công Nghiệp

0971 780 680

Đặng Duy Vũ

Đặng Duy Vũ

Hóa Chất Công Nghiệp

0988 527 897

HÓA CHẤT CÔNG NGHIỆP TẠI CẦN THƠ & CÁC TỈNH MIỀN TÂY
Nguyễn Đức Toàn

Nguyễn Đức Toàn

Hóa Chất Công Nghiệp

0946 667 708

Nguyễn Tấn Tài

Nguyễn Tấn Tài

Xử lý nước ngành Thủy sản

0901 071 154

Hà Nội - Ms. Đinh Thảo : 0963 029 988 Hà Nội - Mr. Quang Tú : 0869 587 886 HCM : 0826 050 050 Cần Thơ : 0971 252 929