Trong cơ thể con người hàng ngày luôn diễn ra nhiều hoạt động khác nhau, có cả hoạt động tích cực và tiêu cực. Trong đó gốc tự do là một hoạt động tế bào điển hình. Để bạn hiểu rõ thế nào là gốc tự do, dưới đây VietChem đã tổng hợp nhiều thông tin hữu ích, bạn hãy đọc để có cái nhìn chính xác nhất nhé. 

1. Các gốc tự do là gì? 

Gốc tự do là những nguyên tử/phân tử đã mất đi một điện tử tại lớp vỏ ngoài cùng do đó chúng không cân bằng về điện tử, hoạt động và phản ứng rất bất ổn. Chúng thường tạo ra các phản ứng khác nhau nhằm chiếm đoạt điện tử từ các phân tử khác. Đồng thời còn liên tục gây rối loạn hoạt động bình thường của tế bào cơ thể và tạo ra các chuỗi gốc tự do mới. 

Nhiều nghiên cứu khoa học đã công bố nhiều loại gốc tự do nguy hiểm tiêu biểu như peroxy lipid, ozone, superoxide, hydroxyl radical, peroxide… bởi vì chúng có khả năng gây ra nhiều tổn thương tế bào. 

Các gốc tự do là những nguyên tử/phân tử không cân bằng về điện tử

2. Gốc tự do sinh ra từ đâu?

Gốc tự do sinh ra từ các hoạt động sống của mỗi tế bào, tác động của môi trường sống (tia tử ngoại, tia phóng xạ, các chất độc hại, các bức xạ năng lượng cao,…) và yếu tố stress (chấn thương tâm lý, căng thẳng thần kinh,…). 

3. Gốc tự do trong cơ thể là gì?

Gốc tự do trong cơ thể chính là các mảnh phân tử không ổn định, những gốc này sẽ phá huỷ các tổ chức, tế bào, mô của cơ thể. Nếu số lượng các gốc tự do quá lớn sẽ dẫn tới tắc nghẽn động mạch, tăng nguy cơ phát triển các bệnh nguy hiểm như ung thư, lão hoá cơ thể, Alzheimer... 

4. Các loại bệnh gốc tự do gây cho cơ thể 

Quá trình sinh sống thường nhật của cơ thể sẽ hình thành ra các gốc tự do. Nếu số lượng của chúng quá nhiều sẽ gây ra vô số tác động xấu. Nhiều nghiên cứu y tế đã công bố việc gốc tự do tấn công cơ thể có thể hình thành hơn 60 loại bệnh khác nhau, ví dụ như: 

• Đái tháo đường.
• Xơ vữa động mạch.
• Thoái hoá thần kinh.
• Đột quỵ.
• Ung thư não.
• Thoái hoá võng mạc.
• Thoái hoá điểm vàng.
• Đục thủy tinh thể. 
• Lão hoá da.
• Viêm da.
• Vẩy nến.
• Viêm nhiễm mãn tính.
• Bệnh lupus.
• Viêm đường ruột.
• Suy tim.
• Thiếu máu cơ tim.
• Xơ hoá cơ tim.
• Tái hẹp lòng mạch.
• Cao huyết áp.
• Hen phế quản.
• Ung thư phổi.
• Bệnh thận mãn tính.
• Viêm cầu thận.
• Thấp khớp.
• Viêm khớp vẩy nến.
• Thoái hoá khớp. 
• … 

Gốc tự do trong cơ thể có số lượng quá nhiều sẽ gây ra nhiều căn bệnh

5. Tổng hợp các cách ngăn chặn gốc tự do hữu ích 

Những căn bệnh và tổn thương mà các gốc tự do gây ra cho cơ thể thực sự nguy hiểm. Do đó con người nên nắm được cách ngăn chặn chúng để cân bằng hệ thống miễn dịch, đảm bảo sức khoẻ không bị ảnh hưởng. Dưới đây là 2 cách giảm gốc tự do trong cơ thể cực tốt mà bạn nên áp dụng: 

5.1. Hạn chế tối đa những yếu tố gây tăng sinh gốc tự do

Gốc tự do được sinh ra bởi quá trình chuyển hóa bên trong cơ thể và một vài yếu tố bên ngoài như môi trường ô nhiễm, nhiễm khuẩn, rượu bia, khói thuốc lá, stress và chấn thương,… Do đó để ngăn chặn gốc tự do, bạn nên hạn chế tối đa những yếu tố trên bằng cách:

• Giữ tinh thần, tâm lý ở chế độ cân bằng, suy nghĩ tích cực, lạc quan, vui vẻ. 
• Hạn chế stress, chủ động loại bỏ các tác nhân khiến suy nghĩ căng thẳng.
• Không thức khuya, hạn chế bia rượu, thuốc lá và chất kích thích. 
• Hạn chế ăn những món nhiều dầu mỡ, thực phẩm đóng hộp chế biến sẵn,…
• Kiêng tuyệt đối các thức uống có cồn, chất kích thích… 
• Dọn dẹp vệ sinh sạch sẽ nơi ăn chốn ở, không tiếp xúc với hoá chất độc hại. 

Hạn chế các yếu tố gây tăng sinh gốc tự do là cách ngăn chặn hữu ích

5.2. Bổ sung nhóm thực phẩm giàu chất chống oxy hoá 

Thực ra chế độ ăn uống thường nhật cũng là yếu tố có thể ngăn chặn gốc tự do hình thành cực kỳ hữu ích. Tốt nhất con người nên ăn các thực phẩm có nhiều chất chống oxy hóa để cơ thể tăng khả năng phòng vệ, trung hòa các gốc tự do. Vậy, ăn gì chống gốc tự do? Dưới đây chúng tôi đã liệt kê đầy đủ để bạn dễ tuân thủ: 

• Vitamin C: Ổi, Đu đủ, Dâu Tây, Ớt chuông đỏ, Cải xoăn,… Các thực phẩm này sẽ tăng sức đề kháng, hỗ trợ hấp thu sắt, phòng chống thiếu máu và chống lại các gốc tự do. 
• Vitamin E: Mầm ngũ cốc, Hạt hướng dương, Hạnh nhân, Đậu phộng, Quả bơ, Cải bó xôi, Bí đỏ, Măng tây…
• Beta Carotene: Dưa lưới, Quả mơ, Cải xoăn, Rau bina, Bông cải xanh, Đậu Hà Lan, Khoai lang, Cà rốt, Bí ngô, Ớt đỏ,… 
• Selen: Gan cá, Dầu cá, Mỡ cá, Cà phê, Nấm, Trứng, Phô mai, Yến mạch, Thịt gà… 

Con người nên bổ sung nhiều thực phẩm chống gốc tự do

6. Lý do nên vô hiệu hóa các gốc tự do? 

Y tế đã chứng minh rằng việc con người vô hiệu hóa các gốc tự do bằng các chất chống oxy hóa sẽ phục hồi các tế bào bị tổn thương trong cơ thể. Đồng thời còn tăng cường hệ thống miễn dịch, làm chậm quá trình lão hóa, ngăn ngừa một số bệnh tật nguy hiểm rất tốt.

Các chất chống oxy hóa có đủ khả năng giải phóng những điện tử để “tặng” cho các gốc tự do và vô hiệu hóa khả năng oxy hóa của chúng. Nhờ vậy mà thành công ngăn chặn chúng tấn công các tế bào khỏe mạnh trong cơ thể. 

Qua bài viết này của chúng tôi, chắc hẳn bạn cũng hiểu thêm về gốc tự do. Tốt nhất bạn hãy thường xuyên đi kiểm tra sức khoẻ, đồng thời áp dụng một chế độ ăn uống và sinh hoạt thường nhật thật lành mạnh để ngăn các gốc tự do làm hại tới cơ thể nhé.