Heptan là thành phần được nhắc đến khá nhiều trong ngành xăng dầu. Chúng có mùi khó chịu và dễ bay hơi trong không khí. Vậy Heptan là gì? Tính chất và quy trình điều chế ra sao? Hãy cùng giải đáp vấn đề này qua nội dung VietChem chia sẻ dưới đây.

1. Heptan là gì?

Heptan có nhiều tên gọi khác như: N-Heptan, Gettysolve-C, Dipropyl Methane… Công thức Heptan là C7H16. Đây là Hydrocacbon nằm trong nhóm Ankan.

Heptan trong công nghiệp có mùi giống như xăng và được sử dụng thử nghiệm động cơ chống kích nổ. Đồng thời, hợp chất này cũng là thành phần quan trọng trong sản xuất xăng dầu. Trong cuộc sống, N-Heptan được dùng làm thuốc gây mê, xác định chỉ số Octan hay là nguyên liệu để tổng hợp hữu cơ.

Tìm hiểu về công thức hóa học của Heptan

2. Tính chất của Heptan

Heptan là chất lỏng không màu, dễ dàng bay hơi ở nhiệt độ thường. Chúng có khả năng tan trong một số dung môi hữu cơ nhất định. Heptan không tan trong Axit Sunfuric loãng và không tan trong nước. Thông qua phản ứng Dehydro đóng vòng, N-Heptan sẽ chuyển thành Toluen nhờ chất xúc tác Reforming.

Khi Heptan bị đun nóng ở nhiệt độ cao rất dễ bị phân hủy. Quá trình phản ứng gây ra hiện tượng khói chát vô cùng khó chịu.

Tính chất của N-heptan:

• Độ nhớt: 0.386cP ở 250C
• Tỷ trọng: 0.684 g/ml
• Cố Cas: 142-82-5
• Nhiệt độ sôi: 98.420C 
• Nhiệt độ nóng chảy: 90.610C
• Khối lượng phân tử: 100.21 g/mol
• Điểm bốc cháy: -40C

3. Điều chế, sản xuất Heptan

Nhờ có nhiều hữu ích nên Heptan được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực. Trong khi đó, việc điều chế, sản xuất N-Heptan khá đa dạng để phục vụ nhu cầu sử dụng của con người. 

3.1. Cách điều chế 1: Sử dụng Hydro và chất xúc tác

Nguyên liệu để sản xuất hóa chất Heptan là dầu mỏ. Quá trình điều chế diễn ra nhờ sự có mặt của Hydro và một số chất xúc tác thiết yếu khác. Dung môi N-Heptan được tạo thành qua phương pháp này đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dùng và đảm bảo thân thiện với môi trường.

Điều chế Heptan từ dầu mỏ có sử dụng Hydro và chất xúc tác

3.2. Cách điều chế 2: Điều chế từ dầu thông Jeffrey

Sử dụng dầu thông Jeffrey để điều chế Heptan. Thông qua phản ứng Grignard, nguyên liệu ban đầu sẽ tạo ra rượu bậc ba. Tiếp đến, tiến hành Hydro hóa và khử nước để chuyển rượu thành Anken và cuối cùng là N-heptan.

3.3. Cách điều chế 3: Tiến hành Reforming bạch kim

Trên thị trường hiện nay, số lượng lớn Heptan (khoảng 57%) được tạo thành thông qua quá trình Reforming bạch kim ở mức 93 – 1020C. Trong giai đoạn đầu, cho nguyên liệu điều chế hấp thụ pha hơi với phân tử 5A. Tiếp đến, tách n-ankan rồi cho hấp thụ hơi nước.

Kết thúc quá trình chưng cất này thu được N-Heptan có độ tinh khiết rất cao lên đến 99,9%. Trong công nghiệp, Heptan được tạo thành có thể ứng dụng để chưng cất Metanol Azeotropic, Axit Sunfuric đậm đặc hay một số phương pháp khác.

4. Ứng dụng của Heptan

N-Heptan được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực thí nghiệm, công nghiệp và một số ngành nghề khác. Bao gồm:

4.1. Ứng dụng của Heptan trong phòng thí nghiệm

Heptan có tính không phân cực. Vì thế, đây là thành phần được sử dụng làm dung môi không phân cực trong phòng thí nghiệm.

4.2. Ứng dụng trong ngành dược phẩm

Trong ngành dược phẩm, N-Heptan được nghiên cứu từ lâu. Chúng được điều chế, sản xuất một số loại thuốc chữa bệnh thông thường hiện nay.

4.3. Ứng dụng của Heptan trong công nghiệp

Heptan được nghiên cứu và ứng dụng trong ngành sơn, sơn dầu. Chúng vừa là nguyên liệu vừa là dung môi của Bestine.

4.3. Ứng dụng khác

N-Heptan tinh khiết là thành phần quan trọng trong nhiều lĩnh vực. Theo đó, hợp chất này được sử dụng làm chất pha loãng mực in khô. Chúng còn được ứng dụng trong ngành dệt và sản xuất giày.

5. Lưu ý khi sử dụng Heptan

Hóa chất N-Heptan được sử dụng trong nhiều lĩnh vực nhưng cũng tồn tại những hạn chế nhất định. Đây là chất lỏng dễ cháy và gây nguy hiểm đến tính mạng con người nếu nuốt phải. Vì thế, khi sử dụng Heptan cần lưu ý:

5.1. Mặc đầy đủ bảo hộ lao động

Sử dụng bảo hộ là yêu cầu bắt buộc để tiếp xúc với môi trường có chứa Heptan. Không hút thuốc, ăn uống và sử dụng đồ dễ cháy trong phòng làm việc.

5.2. Xử lý ngay nếu không may hóa chất dính vào người

Nếu chẳng may bị dính hóa chất Heptan vào người, hãy rửa sạch với xà phòng. Sau đó, nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được xử lý hiệu quả.

Xử lý đúng cách nếu không may Heptan dính vào người

5.3. Hóa chất cần được bảo quản đúng quy định

Hóa chất cần được để ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp. Để xa khu vực dễ cháy nổ. Đồng thời, vệ sinh thường xuyên khu vực kho chứa để đảm bảo an toàn môi trường bên trong.

Sử dụng vật liệu chuyên dụng để chứa hóa chất. Đậy nắp kín nếu không dùng hết và phải dán nhãn rõ ràng ra bên ngoài.

5.4. Người làm việc cần có hiểu biết và kiến thức

Người làm việc trực tiếp với dung môi này cần có hiểu biết nhất định. Để khi có sự cố bất ngờ sẽ biết cách xử lý kịp thời, đảm bảo an toàn cho con người và môi trường.

Nội dung bài viết trên đã cung cấp những thông tin cơ bản liên quan đến Heptan. Nếu cần tìm hiểu nhiều hơn về loại dung môi này, các bạn có thể liên hệ với VietChem theo số hotline 0826 010 010 để được tư vấn chi tiết hơn.