• Thời gian đăng: 17:16:02 PM 03/05/2019
  • 4 bình luận

Tính chất hóa học và quy trình sản xuất Axit Nitric HNO3 ?

Axit Nitric là một trong những hợp chất hóa học có tính axit và oxy hóa mạnh được sử dụng rất rộng rãi trong đời sống hiện nay, nhất là với lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Vậy hóa chất này có những tính chất đặc trưng gì, người ta điều chế chúng bằng cách nào và nó được ứng dụng cụ như thế nào trong các lĩnh vực? Hãy cùng VIETCHEm đi tìm hiểu về axit nitric qua nội dung bài viết dưới đây nhé

I. Axit Nitric – HNO3 là gì?

Axit nitric có công thức hóa học là HNO3, được gọi là dung dịch nitrat hidro hay còn được gọi là axit nitric khan. Axit này được hình thành ở trong tự nhiên, tạo ra từ những cơn mưa do sấm và sét tạo thành. 

II. Cấu tạo phân tử Axit Nitric – HNO3

 

axit-nitric-hno3-1

Cấu tạo phân tử - HNO3

III. Tính chất vật lý của axit nitric

  • Axit nitric tồn tại ở dạng chất lỏng hoặc khí, không màu, tan nhanh trong nước (C, 65%). Hợp chất này trong tự nhiên sẽ có màu vàng nhạt do sự tích tụ của oxit nito.
  • HNO3 là một axit có tính ăn mòn cao, dễ bắt lửa và cực độc.
  • Axit nitric nồng độ 86% khi để ngoài không khí sẽ có hiện tượng khói trắng bốc lên.
  • Tỷ trọng của axit nitric tinh khiết: 1511 kg/m3
  • Nhiệt độ đông đặc: -41 độ C
  • Nhiệt độ sôi: 83 độ C
  • Dưới tác dụng của ánh sáng, axit nitric bị phân hủy tạo thành nito dioxit NO2 ( nhiệt độ thường). 

4HNO3 →  4NO2 + 2H2O + O2

  • Cần bảo quản HNO3 trong các chai lọ tối màu, tránh nơi có ánh sáng  và bảo quản ở nhiệt độ dưới 0 độ C.

  • Axit nitric có thể hòa tan nito dioxit thành dung dịch có màu vàng hoặc đỏ ở nhiệt độ cao. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến các đặc trưng vật lý của chất này, đặc biệt là áp suất hơi trên chất lỏng, màu sắc dung dịch, nhiệt độ sôi,... phụ thuộc vào nồng độ NO2.
  • Khi chưng cất hỗn hợp HNO3 và H2O ta thu thu được azeotrope có nồng độ 68% HNO3 và sôi ở 120,5 độ C, 1atm.
axit-nitric-hno3-2

Axit nitric tồn tại ở dạng chất lỏng hoặc khí, không màu, tan nhanh trong nước

IV. Tính chất hóa học của HNO3

Axit nitric là một dung dịch nitrat hydro có công thức hóa học HNO3 . Đây là một axit khan, là một monoaxit mạnh, có tính oxy hóa mạnh có thể nitrat hóa nhiều hợp chất vô cơ, có hằng số cân bằng axit (pKa) = −2.

Axit nitric là một monoproton chỉ có một sự phân ly nên trong dung dịch, nó bị điện ly hoàn toàn thành các ion nitrat NO3− và một proton hydrat, hay còn gọi là ion hiđroni.

                 H3O+ HNO3 + H2O → H3O+ + NO3-

  • Axit nitric có tính chất của một axit bình thường nên nó làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ.
  • Tác dụng với bazo, oxit bazo, muối cacbonat tạo thành các muối nitrat

                  2HNO3 + CuO → Cu(NO3)2 + H2O

                  2HNO3 + Mg(OH)2 → Mg(NO3)2 + 2H2O

                  2HNO3 + CaCO3 → Ca(NO3)2 + H2O + CO2

  • Axit nitric tác dụng với kim loại: Tác dụng với hầu hết các kim loại trừ Au và Pt tạo thành muối nitrat và nước .

                  Kim loại + HNO3 đặc → muối nitrat + NO + H2O ( to)

                  Kim loại + HNO3 loãng → muối nitrat + NO + H2O

                  Kim loại + HNO3 loãng lạnh → muối nitrat + H2

                  Mg(rắn) + 2HNO3 loãng lạnh → Mg(NO3)2 + H2 (khí)Hóa chất HNO3

  • Nhôm, sắt, crom thụ động với axit nitric đặc nguội do lớp oxit kim loại được tạo ra bảo vệ chúng không bị oxy hóa tiếp.
  • Tác dụng với phi kim (các nguyên tố á kim, ngoại trừ silic và halogen) tạo thành nito dioxit nếu là axit nitric đặc và oxit nito với axit loãng và nước, oxit của phi kim.

                  C + 4HNO3 đặc → 4NO2 + 2H2O + CO2

                  P + 5HNO3 đặc → 5NO2 + H2O + H3PO4

                  3C + 4HNO3 loãng → 3CO2 + 4NO + 2H2O

  • Tác dụng với oxit bazo, bazo, muối mà kim loại trong hợp chất này chưa lên hóa trị cao nhất:

                   FeO + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO2 + 2H2O

                   FeCO3 + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO2 + 2H2O + CO2

  • Tác dụng với hợp chất:

                   3H2S + 2HNO3 (>5%) → 3Skết tủa + 2NO + 4H2O

                    PbS + 8HNO3 đặc → PbSO4 kết tủa  + 8NO2 + 4H2O

                    Ag3PO4 tan trong HNO3, HgS không tác dụng với HNO3.

  • Tác dụng với nhiều hợp chất hữu cơ: Axit nitric có khả năng phá hủy nhiều hợp chất hữu cơ, nên sẽ rất nguy hiểm nếu để axit này tiếp xúc với cơ thể người.

V. Điều chế axit nitric - HNO3

Trong tự nhiên, axit nitric được tạo ra từ các cơn mưa lớn có sét, gây nên những trận mưa axit.

1. Điều chế axit nitric - HNO3 trong phòng thí nghiệm

Người ta cho muối natri nitrat tinh thể tác dụng với axit sunfuric đặc, chưng cất hỗn hợp này tại nhiệt độ sôi của axit nitric là 83 °C cho đến khi còn lại chất kết tinh màu trắng. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ tạo ra một lượng nhỏ axit.

H2SO4 đặc + NaNO3 (tinh thể) → HNO3 + NaHSO4

Axit nitric bốc khói đỏ thu được có thể chuyển thành axit nitric màu trắng. Khi thực hiện thí nghiệm , các dụng cụ phải làm từ thủy tinh, đặc biệt là bình cổ cong nguyên khối do axit nitric khan.

2. Điều chế axit nitric - HNO3 trong công nghiệp

Axit nitric loãng có thể cô đặc đến 68% axit với một hỗn hợp azeotropic với 32% nước. Để thu được axit có nồng độ cao hơn, tiến hành chưng cất với axit sunfuric H2SO4. H2SO4 đóng vai trò là chất khử sẽ hấp thụ lại nước.

               4NH3 + 5O2  → 4NO + 6H2O (Pt, 850oC)

               2NO + O2 → NO2

               4NO2  + O2 + 2H2O → 4HNO3

Dung dịch axit nitric công nghiệp thường có nồng độ 52% và 68%. Việc sản xuất axit nitric được thực hiện bằng công nghệ Ostwald do Wilhelm Ostwald phát minh.

VI. Ứng dụng của axit nitric - HNO3 trong thực tiễn là gì?

 

axit-nitric-hno3-3

 

Một số ứng dụng của axit nitric - HNO3

1. Trong phòng thí nghiệm

  • Hợp chất axit nitric đa phần được sử dụng làm thuốc thử liên quan tới clorit. Người ta cho HNO3 tác dụng với mẫu thử, sau đó cho dung dịch bạc nitrat vào hỗn hợp để tìm kết tủa trắng của bạc clorua. 
  • Ngoài ra, axit nitric còn được sử dụng để điều chế muối nitrat.

2. Trong công nghiệp

  • Axit nitric 68% được sử dụng để chế tạo thuốc nổ bao gồm trinitrotoluen (TNT), nitroglycerin, cyclotrimethylenetrinitramin (RDX), và các loại phân bón chứa ni-tơ như phân đạm một lá nitrat amoni NH4NO3, các muối nitrat như Ca(CO3)2, KNO3,...
  • HNO3 nồng độ 0,5 - 2 % được dùng làm hợp chất nền nhằm xác định có kim loại tồn tại trong dung dịch hay không. Người ta gọi đó là kỹ thuật ICP-AES và ICP-MS. Để kết quả phân tích được chuẩn xác cần sử dụng HNO3 tinh khiết tuyệt đối.
  •  HNO3 phản ứng với hầu hết với các hợp chất hữu cơ nên nó được sử dụng nhiều trong ngành luyện kim, tinh lọc và xi mạ. Khi cho axit nitric tác dụng với axit clorua, ta được dung dịch cường toan có khả năng hòa tan và và bạch kim.
  • Axit nitric còn được sử dụng trong sản xuất các chất hữu cơ, sơn, bột màu, thuốc nhuộm vải.
  • HNO3 còn được dùng làm thuốc tẩy màu để phân biệt morphine và heroin.
  • Hợp chất HNO3 được sử dụng để sản xuất nitrobenzen - tiền chất để sản xuất anilin và các dẫn xuất của nó - ứng dụng then chốt trong sản xuất sợi aramit, bọt xốp polyuretan và dược phẩm.
  • Axit nitric còn là hợp chất trung gian trong sản xuất các chất kết dính, chất bộc phủ, chất bịt kín và các chất đàn hồi đi từ toluen diisoxyanat.
  • Trong các nhà máy sữa, người ta dùng HNO3 làm chất tẩy rửa các đường ống, bề mặt kim loại. 
  • Axit nitric còn được sử dụng để loại bỏ các tạo chất và cân bằng lại độ tiêu chuẩn của nước. 
  • Một trong những ứng dụng khác cho IWFNA là một chất oxy hóa trong nhiên liệu lỏng tên lửa.

VII. Mua axit nitric ở đâu tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh

VIETCHEM là công ty nhập khẩu và phân phối các loại hóa chất công nghiệp, dụng cụ thí nghiệm, thiết bị khoa học kỹ thuật hàng đầu Việt Nam, nhận được sự ủng hộ, tin yêu của khách hàng trong cả nước. Với hệ thống hơn 50 xe tải cùng đội ngũ nhân viên giao hàng nhanh nhẹn, nhiệt tình và tinh thần trách nhiệm với công việc, chúng tôi cam kết sẽ cung ứng kịp thời cho khách hàng những sản phẩm chất lượng cao trong thời gian nhanh nhất với mức giá cạnh tranh.

Các sản phẩm hóa chất của VIETCHEM đều được kiểm định chất lượng nghiêm ngặt từ nguồn nguyên liệu đầu vào tới thành phẩm cuối cùng. Mọi quy trình sản xuất từ pha chế tới đóng gói, giao hàng đều được giám sát chặt chẽ bởi các kỹ sư có chuyên môn cao, tiêu chuẩn quản lý chất lượng ISO 9001:2015 và quản lý môi trường theo tiêu chuẩn hệ thống ISO 14001: 2015.

Hiện nay công ty chúng tôi đang phân phối dung dịch Nitric acid HNO3 68%, Hàn Quốc. Nếu bạn đang băn khoăn và không biết nên mua axit nitric ở đâu để đảm bảo chất lượng, hãy nhấc máy lên và gọi tới số hotline 0826 010 010 của VIETCHEM để được tư vấn và báo giá tốt nhất.

Tham khảo thêm:

Bài viết liên quan

Công nghệ Plasma là gì? Ứng dụng trong ngành công nghiệp thẩm mỹ

Công nghệ Plasma được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, ngành công nghiệp và đời sống. Plasma được chia thành hai loại bao gồm công nghệ Plasma nóng và lạnh. Trong đó công nghệ plasma lạnh được ứng dụng phổ biến trong lĩnh vực thẩm mỹ, làm đẹp, y tế. Vietchem sẽ chia sẻ thông tin cụ thể về công nghệ này đến các bạn qua thông tin bài viết. 

0

Xem thêm

Giải đáp Axit Gluconic có phải Sobitol không?

Như bạn đã biết, axit gluconic là một loại đường axit thông dụng. Sorbitol là một loại rượu đường. “Hai loại này có phải là một không?” là câu hỏi của rất nhiều người. Để có một câu trả lời chính xác nhất, bạn hãy đọc ngay bài viết của VietChem nhé.

0

Xem thêm

NaNO3 là gì? Tính chất, điều chế và ứng dụng thực tế

NaNO3 là một chất hóa học thông dụng với đời sống hiện nay. Nó có những đóng góp không nhỏ cho nền công nghiệp nước nhà. Trong bài viết hôm nay, VietChem sẽ giúp quý bạn đọc hiểu rõ thêm về khái niệm các vấn đề liên quan đến hợp chất này nhé. 

0

Xem thêm

Natri Phenolat là chất gì? Đặc tính và ứng dụng trong thực tiễn

Natri Phenolat được biết tới là hợp chất hóa học với công thức cụ thể C6H5ONa. Hiện nay, chất này được sử dụng khá nhiều trong các ngành công nghiệp và trong cuộc sống thường ngày. Để có thêm thông tin cụ thể mời bạn xem bài viết cung cấp từ VietChem.

0

Xem thêm

Gửi bình luận mới

Gửi bình luận

Nguyễn Văn Dũng
17:23:58 PM 27/01/2021

Bài viết rất và chi tiết, các tính chất và sự nguy hiểm của axit nitric được diễn giải rất rõ ràng. Nó rất hữu ích đối với công nhân chúng tôi...

Nguyễn Hữu Linh
20:58:35 PM 20/02/2021

Đúng là tiếp xúc với axit nitric ko cẩn thận nguy hiểm thật. Bài viết đầy đủ thông tin cần thiết..

Trần Văn Nam
22:19:02 PM 23/02/2021

Bài viết liệt kê những lưu ý khi sử dụng axit nitric HNO3 rất đầy đủ, chi tiết để mình áp dụng vào cv..

Phạm tuấn anh
21:05:10 PM 09/10/2021

Tôi muốn xin giá của HNO3 nhập và axit sunfuric 98%

Hỗ trợ

HÓA CHẤT & THIẾT BỊ THÍ NGHIỆM
MIỀN BẮC

MIỀN BẮC

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0826 020 020

MIỀN TRUNG

MIỀN TRUNG

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0826 020 020

MIỀN NAM

MIỀN NAM

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0825 250 050

MIỀN NAM

MIỀN NAM

Hóa chất và Thiết bị thí nghiệm

0985 357 897

HCCN TẠI HÀ NỘI & CÁC TỈNH MIỀN BẮC
Đinh Phương Thảo

Đinh Phương Thảo

Giám đốc kinh doanh

0963 029 988

Lý Thị Dung

Lý Thị Dung

Hóa Chất Công Nghiệp

0862 157 988

HCCN TẠI HỒ CHÍ MINH & CÁC TỈNH MIỀN NAM
Nguyễn Hải Thanh

Nguyễn Hải Thanh

Hóa Chất Công Nghiệp

0932 240 408 (0826).050.050

Đoàn Tấn Phát

Đoàn Tấn Phát

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0965 862 897

Đặng Duy Vũ

Đặng Duy Vũ

Hóa Chất Công Nghiệp

0988 527 897

HCCN TẠI CẦN THƠ & CÁC TỈNH MIỀN TÂY
Nguyễn Đức Toàn

Nguyễn Đức Toàn

Hóa Chất Công Nghiệp

0946 667 708

Nguyễn Tấn Tài

Nguyễn Tấn Tài

Xử lý nước ngành Thủy sản

0901 071 154

Hà Nội - Ms. Đinh Thảo : 0963 029 988 Hà Nội - Ms. Lý Dung : 0862 157 988 HCM : 0826 050 050 Cần Thơ : 0971 252 929