Đất hiếm là gì? Liệu rằng chúng có thực sự hiếm như tên gọi hay không? Hãy cùng VietChem tìm hiểu chi tiết về những ứng dụng quan trọng của chúng trong cuộc sống cùng những tác hại và các thông tin cần thiết qua bài viết dưới đây. 

1. Đất hiếm là gì?

Đất hiếm tiếng anh gọi là Rare earth, chúng là nhóm nguyên tố hiếm có hàm lượng ít trong vỏ Trái đất và rất khó tách ra từng nguyên tố riêng biệt. 

Cụ thể, hiện có khoảng 17 nguyên tố đất hiếm như sau:

Xeri (Ce), dysprosi (Dy), erbi (Er), europi (Eu), gadolini (Gd), holmi (Ho), lantan (La), luteti (Lu), neodymi (Nd), praseodymi (Pr), promethi (Pm), samari (Sm), scandi (Sc), terbium (Tb), thuli (Tm), ytterbi (Yb) và yttri (Y).

Chúng đóng một vai trò quan trọng, thiết yếu trong cuộc sống và sản xuất. Do vậy mà được xếp vào hàng cực kì quan trọng cho các ngành công nghiệp (trong đó gồm cả ngành sản xuất vũ khí).

Đất hiếm là gì

>>>XEM THÊM: : Những thông tin cần biết về CO CQ. Vì sao hàng hóa cần phải có?

2. Đất hiếm được tìm thấy ở đâu? 

Nhiều người thắc mắc, liệu đất hiếm có thực sự hiếm như tên gọi của chúng hay không? Trên thực tế, chúng được tìm thấy ở khắp nơi trên bề mặt vỏ trái đất. Tuy nhiên, điều đáng kể là chúng thường được phân bố với trữ lượng thấp, khó khăn và đắt đỏ trong khai thác.

Chúng có thể được tìm thấy ở trong các lớp trầm tích, các mỏ quặng và cát đen. 

Hiện nay các nhà khoa học Việt Nam đã tách được các nguyên tố đất hiếm đạt đến độ sạch đến 98-99% và ứng dụng cho rất nhiều ngành khác nhau trong cuộc sống. 

3. Những ứng dụng quan trọng của đất hiểm

Ngoài ngành công nghiệp, đất hiếm còn được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành của cuộc sống như sau: 

3.1 Ứng dụng đất hiếm trong công nghiệp

Chúng được sử dụng nhiều trong các ngành công nghiệp như sau:

• Được dùng để chế tạo các nam châm vĩnh cửu cho các máy phát điện.
• Góp phần vào hoạt động chế tạo các nam châm ở các máy tuyển từ trong công nghệ tuyển khoáng. Nam châm lại là một phần thiết yếu của ổ đĩa, mô tơ nhỏ, bất cứ thứ loa nào phát ra âm thanh, turbine chạy điện hay máy phát.
• Giúp chế tạo các đèn cathode trong các máy vô tuyến truyền hình.
• Được làm chất xúc tác ở trong công nghệ lọc hóa dầu và xử lý môi trường hiệu quả.
• Được dùng để làm vật liệu siêu dẫn.
• Các ion của đất hiếm còn được sử dụng phổ biến như các vật liệu phát quang trong các ứng dụng quang điện.
• Ứng dụng quan trọng trong công nghệ laser hồng ngoại cho mục đích quân sự.
• Đặc biệt nó còn có thể được sử dụng để chế tạo cảm biến cho hệ thống tên lửa.
• Đáng chú ý, đất hiếm được ứng dụng nhiều trong ngành công nghiệp kính. Cụ thể: Cerium, lanthanum và lutetium được dùng trong cả việc đánh mặt kính và thêm các màu sắc cho kính.
• Chúng còn được tìm thấy trong các đồ gia dụng để giúp máy tính và điện thoại thông minh nhẹ hơn, nhỏ gọn và hiệu quả hơn rất nhiều.

Ứng dụng đất hiếm trong công nghiệp

3.2 Ứng dụng trong nông nghiệp

Còn đối với ngành nông nghiệp, đất hiếm được bổ sung thêm vào phân bón cho cây trồng. Đặc biệt, các chế phẩm phân bón vi lượng giúp tăng năng suất và chống chịu sâu bệnh cho các loại cây trồng. Đồng thời, chúng cũng được dùng như một chất thử nghiệm để bổ sung vào thức ăn trong chăn nuôi.

Đất hiếm còn giúp diệt mối mọt trong các cây mục để giúp bảo tồn các di tích lịch sử. 

Ứng dụng trong nông nghiệp

3.3 Ứng dụng trong y tế

Đây là một trong những ứng dụng quan trọng của đất hiếm. Chúng được dùng để sản xuất các loại thiết bị phẫu thuật, thuốc trị ung thư, máy tạo nhịp tim, thuốc viêm khớp. 

Chúng còn được tìm thấy trong ống nhòm, động cơ máy bay hoặc các chất phụ gia trong hệ thống khí thải xe hơi để giúp giảm phát thải.

Ứng dụng trong y tế

4. Đất hiếm có những tác hại gì? 

Bên cạnh những ứng dụng không thể phủ nhận của đất hiếm, chúng còn được biết đến là một nguyên tố rất độc, vì thế nếu như khai thác không đảm bảo sẽ gây ô nhiễm môi trường và nhiều hậu quả đến cuộc sống: 

• Quá trình khai thác đất hiếm mặc dù không phức tạp, nhưng ảnh hưởng nặng nề tới sức khỏe của những người công nhân. Đồng thời làm ô nhiễm môi trường xung quanh các mỏ, các trung tâm xử lý quặng, ô nhiễm không khí và ô nhiễm đất nghiêm trọng. 
• Quá trình này còn có thể tàn phá môi trường. Bởi vì các mỏ khai thác sẽ đặt hệ sinh thái vào thế nguy hiểm khi thải ra các sản phẩm phụ gốc kim loại, gây ô nhiễm nguồn nước. 

Đất hiếm có những tác hại gì