• Thời gian đăng: 12:04:07 PM 12/08/2019
  • 26 bình luận

Khối lượng riêng là gì? Công thức tính khối lượng riêng

Khối lượng riêng của chất rắn, chất lỏng đã quá quen thuộc trong chương trình học phổ thông. Tuy nhiên vẫn còn rất bạn còn thắc mắc khối lượng riêng là gì? Công thức và đơn vị đo khối lượng là gì? Bài viết này VIETCHEM sẽ cùng bạn đọc ôn lại những lý thuyết và bài tập xoay quanh khối lượng riêng của một chất.

1. Khối lượng riêng là gì? 

Khối lượng riêng (Density) còn được gọi là mật độ khối lượng, đây là một khái niệm chỉ về đại lượng thể hiện đặc tính về mật độ khối lượng trên một đơn vị thể tích của vật chất đó. Khối lượng riêng được đo bằng thương số giữa khối lượng và thể tích của chất đó ở dạng nguyên chất.

Hiểu một cách đơn giản, khối lượng riêng là tỷ lệ thể tích so với khối lượng của một vật. Khối lượng của một vật có thể được tính toán hoặc đo lường ở trạng thái rắn, lỏng, khí, nhưng được sử dụng nhiều nhất ở dạng chất khí.

khoi-luong-rieng-la-gi-7

 

Định nghĩa khối lượng riêng là gì?

 >>>> Tham khao thêm: Hóa chất công nghiệp

2. Công thức tính khối lượng riêng

Khối lượng riêng của một chất trong vật được xác định bằng khối lượng của một thể tích vô cùng nhỏ nằm tại vị trí đó và chia cho thể tích vô cùng nhỏ này.

Đơn vị của khối lượng riêng là kilogam trên mét khối (kg/m3) (theo hệ đo lường chuẩn của quốc tế). Ngoài ra còn có đơn vị là gam trên centinmet khối (g/cm3).

Người ta tính khối lượng riêng của một vật nhằm xác định các chất cấu tạo nên vật đó, bằng cách đối chiếu kết quả của các chất đã được tính trước đó với bảng khối lượng riêng.

khoi-luong-rieng-la-gi-8

Công thức tính khối lượng riêng của một chất

  • Công thức tính khối lượng riêng

D = m/V

Trong đó: D là khối lượng riêng (kg/cm3), m là khối lượng của vật (kg) và V là thể tích (m3).

Trong trường hợp chất đó là đồng chất thì khối lượng riêng tại mọi vị trí đều giống nhau và tính bằng khối lượng riêng trung bình.

  • Công thức tính khối lượng riêng trung bình

Khối lượng riêng trung bình của một vật thể bất kỳ được tính bằng khối lượng chia cho thể tích của nó, thường kí hiệu là ρ 

ρ = m/V

3. Bảng khối lượng riêng của một chất

  • Khối lượng riêng của chất lỏng nước , mật ong , xăng , dầu hỏa ...

Khối lượng riêng của nước được tính toán trong một môi trường nhất định. Cụ thể giá trị này được tính với điều kiện nước nguyên chất ở trong nhiệt độ 4 độ C và hiện nay, người ta quy định khối lượng riêng của nước là Dnước = 1000kg/m3.

Thông thường, các loại vật chất rắn sẽ xảy ra hiện tượng giãn nở thể tích ở nhiệt độ cao, còn nhiệt độ giảm thì thể tích thu lại. Thế nhưng, đối với nước, khi ở dưới nhiệt độ 0 độ C, nước sẽ bị đóng băng/đông đá khiến thể tích tăng lên và khối lượng riêng của nước giảm. Cụ thể, khối lượng riêng của nước đá là Dnước =  920kg/m3.

Theo nhiệt độ, ta sẽ có bảng khối lượng riêng của nước cụ thể như sau:  

Nhiệt độ

Mật độ (tại 1 atm)

°C

°F

kg/m³

0.0

32.0

999.8425

4.0

39.2

999.9750

10.0

50.0

999.7026

15.0

59.0

999.1026

17.0

62.6

998.7779

20.0

68.0

998.2071

25.0

77.0

997.0479

37.0

98.6

993.3316

100

212.0

958.3665

Khối lượng riêng của một số chất lỏng khác

Loại chất lỏng

Khối lượng riêng

Mật ong

 1,36 kg/ lít

Xăng

700 kg/m3

Dầu hỏa

800 kg/m3

Rượu

790 kg/m3

Nước biển

1030 kg/m3

Dầu ăn

800 kg/m3

  • Khối lượng riêng không khí

Mật độ của không khí 

Khối lượng riêng của không khí ở 0 độ C là 1,29 kg/m3.

Khối lượng riêng của không khí ở 100 độ C là 1,85 kg/m3.

  • Khối lượng riêng của chất rắn

STT

Chất rắn

Khối lượng riêng (kg/m3)

1

Chì

11300

2

Sắt

7800

3

Nhôm

2700

4

Đá

(Khoảng) 2600

5

Gạo

(Khoảng) 1200

6

Gỗ  

Gỗ xẻ nhóm II, III

1000

Gỗ xẻ nhóm IV

910

Gỗ xẻ nhóm V

770

Gỗ xẻ nhóm VI

710

Gỗ xẻ nhóm VII

670

Gỗ xẻ nhóm VIII

550

Gỗ sến xẻ mới

770-1280

Gỗ sến xẻ khô

690-1030

Gỗ dán

600

Gỗ thông xẻ khô

480

7

Sứ

2300

8

Bạc

10500

9

Vàng

19031

10

Kẽm

6999

11

Đồng

8900

12

Inox

Inox 309S/310S/316(L)/347

7980

Inox 201 /202/301/302/303/304(L)/305/321

7930

Inox 405/410/420

7750

Inox 409/430/434 

7750 

13

Thiếc

7100

 

khoi-luong-rieng-la-gi-10

Khối lượng của chất rắn

4. Trọng lượng riêng là gì? 

Trọng lượng của một mét khối của một chất nào đó được gọi là trọng lượng riêng của chất đó. Đơn vị đo trọng lượng riêng: N/m3(Niutơn trên mét khối).

Trọng lượng riêng của vật thể được tính bằng công thức như sau: d= P/V

Trong đó: d là trọng lượng riêng (N/m³), P là trọng lượng (N) và V là thể tích (m³).

khoi-luong-rieng-la-gi-11

Mối liên hệ trọng lượng riêng của một chất

5. Sự khác nhau giữa khối lượng riêng và trọng lượng riêng

Trọng lượng riêng là trọng lượng của một mét khối vật chất. Trọng lượng riêng KHÁC khối lượng riêng.

Sự khác nhau thể hiện bởi công thức: 

Trọng lượng riêng = Khối lượng riêng x 9,81 (Đơn vị đo trọng lượng riêng là N/m³).

6. Các phương pháp xác định khối lượng riêng của một chất là gì

  • Sử dụng tỷ trọng kế

Để xác định khối lượng riêng của một chất là gì, người ta sử dụng tỷ trọng kế.

Tỷ trọng kế là dụng cụ thí nghiệm được làm bằng thủy tinh, hình trụ, một đầu có gắng quả bóng, bên trong chứa thủy ngân hoặc kim loại nặng để giúp tỷ trọng kế đứng thẳng. Nó chỉ có thể đo chất làm mát, chất chống đông cho Ethylene Glycol. Đối với Propylene Glycol nồng độ lớn hơn 70 %, không thể dùng tỷ trọng kế để đo do trên 70 %, trọng lượng riêng giảm. Nhiệt độ chuẩn của tỷ trọng kế là 20 o C.

  • Sử dụng lực kế

- Tiến hành đo trọng lượng của vật bằng lực kế.

- Xác định thể tích của vật bằng bình chia độ hoặc các vật dụng tương đương.

- Sử dụng công thức tính tổng quát để tính khối lượng riêng của vật đó. Nếu vật đó là đồng chất và tinh khiết thì khối lượng riêng chính là khối lượng riêng của chất đó.

Hình ảnh lực kế

Hình ảnh lực kế

7. Ứng dụng của khối lượng riêng trong thực tiễn

Khối lượng riêng được ứng dụng phổ biến trong thực tiễn như sau: 

  • Trong công nghiệp cơ khí: Khối lượng riêng được xem là các yếu tố cần xét để chọn vật liệu cần lưu ý về yếu tố khối lượng riêng.
  • Trong vận tải đường thuỷ, nó được dùng để tính tỷ trọng dầu, nhớt, nước để phân bổ vào các két sao cho phù hợp để tàu được cân bằng.

8. Bài tập áp dụng công thức tính khối lượng riêng

khoi-luong-rieng-la-gi-13

Bài tập khối lượng và trọng lượng riêng của một chất

Bài tập 1: Một hộp sữa ông thọ có khối lượng 0.397 kg, thể tích 0.32 m3. Xác định khối lượng riêng của sữa chứa trong hộp.

Lời giải:

Ta có  m = 0.397 kg, V = 0.00032 m3

=> Khối lượng riêng của sữa là D = m/V = 0.397/0.00032 = ≈ 1240.6 (kg/m3)

Bài tập 2: Biết 10 lít cát có khối lượng 15 kg

1. Tính thể tích của 1 tấn cát

2. Tính trọng lượng của 1 đống cát 3m3

Lời giải:

1. Khối lượng riêng của cát: D=m/V=15/0.01=1500 (kg/m3)

     Thể tích 1 tấn cát : V=m/V=1000/1500=0.667 (m3)

2. Trọng lượng 1 đống cát 3m3: P=d x V = 10 x 1500 x 3 = 45000 N

Bài tập 3: Khối lượng riêng của nhôm = 2700 kg/m3, sắt = 7800 kg/m3, chì = 11300 kg/m3, đá = 2600 kg/m3. Cho số liệu của một khối đồng chất có thể tích 300 cm3, nặng 810 đó là chất nào dưới đây.

Bài Giải:

Đổi thể tích 300 cm3 = 0,0003 m3. 810 g = 0,81 kg

Dựa vào công thức tính khối lượng riêng D=m/V = 0,81/ 0,0003 = 2700 kg/ m3. Đáp án đúng là  Nhôm

Bài tập 4: Cho hai loại khối kim loại chì và sắt, với điều kiện sắt có khối lượng gấp đôi chì. Khối lượng riêng của sắt và chỉ lần lượt sẽ là: D1 = 7800 kg/m3, D2 = 11300 kg/m3. Hãy tính thể tích giữa sắt và chì.

Bài Giải:

Đặt m1, V1 là khối lượng và thể tích của sắt

Đặt m2, V2 là khối lượng và thể tích của chì

Ta có:

m1 = D1 x V1

m2 = D2 x V2

Mà m1 = 2m2 => D1.V1 = 2D2.V2 => V1/V2 = 2D2/D1 = 2,9

Bài tập 5: Sữa có khối lượng tịnh 387 gam, thể tích 0,314 lít, hỏi trọng lượng riêng của sữa là bao nhiêu?

Bài Giải:

Đổi 397 g = 0,397 kg, 0,314 lít = 0,000314 m3

Ta có: d=P/V=10 x 0,397/ 0,000314 = 12643 N/m3

Hy vọng với những chia sẻ từ VIETCHEM về khối lượng riêng là gì? Cách tính khối lượng riêng của  một chất ở trên, các bạn đã phần nào có thêm những kiến thức hữu ích để học môn hóa học, vật lý tốt hơn. 

XEM THÊM:

>>> Định luật bảo toàn khối lượng là gì? Công thức tính và ý nghĩa

>>> Công thức tính nồng độ phần trăm, ví dụ minh họa

Bài viết liên quan

Công nghệ Plasma là gì? Ứng dụng trong ngành công nghiệp thẩm mỹ

Công nghệ Plasma được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, ngành công nghiệp và đời sống. Plasma được chia thành hai loại bao gồm công nghệ Plasma nóng và lạnh. Trong đó công nghệ plasma lạnh được ứng dụng phổ biến trong lĩnh vực thẩm mỹ, làm đẹp, y tế. Vietchem sẽ chia sẻ thông tin cụ thể về công nghệ này đến các bạn qua thông tin bài viết. 

0

Xem thêm

Giải đáp Axit Gluconic có phải Sobitol không?

Như bạn đã biết, axit gluconic là một loại đường axit thông dụng. Sorbitol là một loại rượu đường. “Hai loại này có phải là một không?” là câu hỏi của rất nhiều người. Để có một câu trả lời chính xác nhất, bạn hãy đọc ngay bài viết của VietChem nhé.

0

Xem thêm

NaNO3 là gì? Tính chất, điều chế và ứng dụng thực tế

NaNO3 là một chất hóa học thông dụng với đời sống hiện nay. Nó có những đóng góp không nhỏ cho nền công nghiệp nước nhà. Trong bài viết hôm nay, VietChem sẽ giúp quý bạn đọc hiểu rõ thêm về khái niệm các vấn đề liên quan đến hợp chất này nhé. 

0

Xem thêm

Natri Phenolat là chất gì? Đặc tính và ứng dụng trong thực tiễn

Natri Phenolat được biết tới là hợp chất hóa học với công thức cụ thể C6H5ONa. Hiện nay, chất này được sử dụng khá nhiều trong các ngành công nghiệp và trong cuộc sống thường ngày. Để có thêm thông tin cụ thể mời bạn xem bài viết cung cấp từ VietChem.

0

Xem thêm

Gửi bình luận mới

Gửi bình luận

Gia Bảo
04:02:52 AM 22/11/2019

Hay quá ad ơi:3 :3 :3 :3 :3 :3 :3 :3 :3 :3

Linhtran
03:41:48 AM 03/12/2019

Hay quá ad ơi cắm ơn ad nhiều nha :3:3:3:3:3:3:3

Thương
01:23:27 AM 13/12/2019

Rất hay

tran van ngao
03:48:57 AM 13/12/2019

hu cau

Nguyễn Hoàng Đức
17:10:28 PM 17/12/2019

Nội dung rất tốt và bổ ích, nhưng riêng về phần bài tập thì mình không hiểu lắm. Tại sao 1000/1500 là bằng 0,666 nhưng bài giải lại ghi là 0,667

nguyen ho anh hung
12:11:10 PM 18/12/2019

cam on ad nhieu

Nguyễn Ngọc Nhi
04:35:21 AM 29/02/2020

Cho mình hỏi cách tính khối lượng riêng của chất làm vật

Nguyễn Thị Hồng Mong
17:08:08 PM 02/04/2020

Cho em hỏi khối lượng riêng của hạt cacao là bao nhiêu ạ ?

Lophong
03:00:04 AM 03/04/2020

Cho một tách nước sơn hà ko có nước muốn tính nó bao nhiêu khối làm thế nào

Nguyễn ThanhThảo
18:50:06 PM 04/04/2020

hay quá admin ơi tks

Tố uyên
22:21:07 PM 08/04/2020

wow , yes ,hihi

minh
21:06:18 PM 10/04/2020

hhjh

Ya ya
01:52:01 AM 26/04/2020

Nêu khái miên, biên công thưc và đơn vị đo lôi lương riêng?

Linh Bùi
11:42:26 AM 27/04/2020

Các chất khác nhau có khối lượng riêng như thế nào?

Hoàng Ny
18:30:12 PM 30/04/2020

cái 2 vs 2.1 sai đúng ra phải met vs met khôi mới đúng

Chi chi
03:58:48 AM 03/06/2020

Ad ơi bài làm hay nhưng hơi phức tạp

Nguyễn hoàng
02:51:07 AM 04/06/2020

Thanks you số mục

Nguyễn Hoàng Kim Anh
02:31:39 AM 02/12/2020

Vật lí lớp 6. Làm seo để ra d=10.D

Tub HmoobThoj Hlub Tiag
01:35:13 AM 11/12/2020

Tôi ko vào được fecbook của tôi.Tôi Xin giúp đỡ tôi nhé

Quyen
04:07:33 AM 16/12/2020

Hay ????????????

trần sắc
18:55:26 PM 21/12/2020

bài hộp sữa sao thể tích no k dúng

Linh mon
01:49:03 AM 25/12/2020

Đc amazing good job ạ

Duy Hưng
13:38:55 PM 06/01/2021

hay quá 100 100 100 100 100

Thảo Ly
21:07:05 PM 15/01/2021

Cảm ad nhiều ạ

Nguyễn Văn Anh
16:28:41 PM 26/01/2021

Nội dung bài viết rất hay. Khối lượng riêng được giải thích rất ngắn ngọn xúc tích. Phần bài tập về áp dụng công thức tính khối lượng riêng cũng rất hữu ích ???...

Quỳnh bảo ngọc
04:05:50 AM 28/12/2021

Số avogadro và kí hiệu là gì

Hỗ trợ

HÓA CHẤT & THIẾT BỊ THÍ NGHIỆM
MIỀN BẮC

MIỀN BẮC

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0826 020 020

MIỀN TRUNG

MIỀN TRUNG

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0826 020 020

MIỀN NAM

MIỀN NAM

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0825 250 050

MIỀN NAM

MIỀN NAM

Hóa chất và Thiết bị thí nghiệm

0985 357 897

HCCN TẠI HÀ NỘI & CÁC TỈNH MIỀN BẮC
Đinh Phương Thảo

Đinh Phương Thảo

Giám đốc kinh doanh

0963 029 988

Lý Thị Dung

Lý Thị Dung

Hóa Chất Công Nghiệp

0862 157 988

HCCN TẠI HỒ CHÍ MINH & CÁC TỈNH MIỀN NAM
Nguyễn Hải Thanh

Nguyễn Hải Thanh

Hóa Chất Công Nghiệp

0932 240 408 (0826).050.050

Đoàn Tấn Phát

Đoàn Tấn Phát

Hóa chất & Thiết bị thí nghiệm

0965 862 897

Đặng Duy Vũ

Đặng Duy Vũ

Hóa Chất Công Nghiệp

0988 527 897

HCCN TẠI CẦN THƠ & CÁC TỈNH MIỀN TÂY
Nguyễn Đức Toàn

Nguyễn Đức Toàn

Hóa Chất Công Nghiệp

0946 667 708

Nguyễn Tấn Tài

Nguyễn Tấn Tài

Xử lý nước ngành Thủy sản

0901 071 154

Hà Nội - Ms. Đinh Thảo : 0963 029 988 Hà Nội - Ms. Lý Dung : 0862 157 988 HCM : 0826 050 050 Cần Thơ : 0971 252 929