Hệ thống pháp lý về quản lý hoạt động hóa chất tại Việt Nam vừa trải qua một bước ngoặt lớn với sự ban hành của Thông tư số 01/2026/TT-BCT ngày 17 tháng 01 năm 2026 của Bộ Công thương. Văn bản pháp quy này được ban hành nhằm đồng bộ hóa tối đa với Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 và Nghị định số 26/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Sự xuất hiện của thông tư mới thay thế toàn diện các quy định cũ tại Thông tư số 32/2017/TT-BCT và Thông tư số 17/2022/TT-BCT, tạo nên một hành lang pháp lý chặt chẽ nhưng thông thoáng hơn cho cộng đồng doanh nghiệp hóa chất. Thông tư số 01/2026/TT-BCT tác động trực tiếp và toàn diện đến mọi doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và sử dụng hóa chất tại Việt Nam kể từ ngày có hiệu lực chính thức là 17/01/2026. Quy định mới này thắt chặt quy trình kiểm soát các dòng hóa chất độc hại, chuẩn hóa cấu trúc phiếu an toàn hóa chất theo hệ thống toàn cầu, đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính thông qua cơ chế phân cấp thẩm quyền sâu sắc.

1. Thông tư số 01/2026/TT-BCT Là Gì? Tổng Quan Khung Pháp Lý Mới Về Hóa Chất

Thông tư số 01/2026/TT-BCT của Bộ Công thương là văn bản pháp quy hướng dẫn trực tiếp về mặt kỹ thuật, biểu mẫu và quy trình hành chính để thực thi các nội dung cốt lõi của Luật Hóa chất 2025 mới nhất. Mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân có hoạt động liên quan đến hóa chất trên lãnh thổ Việt Nam đều thuộc đối tượng áp dụng và bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc vận hành do Bộ Công thương ban hành trong văn bản này.

Theo Khoản 1 Điều 1 của Thông tư, phạm vi điều chỉnh chi tiết bao gồm các nội dung kỹ thuật và thủ tục hành chính sau:

• a) Quy trình phân cấp thủ tục cấp, cấp lại, cấp điều chỉnh Giấy phép sản xuất, kinh doanh đối với hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nhóm 1 và nhóm 2; quy trình cấp phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nhóm 1 và nhóm 2.
• b) Quy định chi tiết về nội dung và biểu mẫu chuẩn của Phiếu an toàn hóa chất (MSDS).
• c) Hướng dẫn lập sổ theo dõi quá trình sản xuất, nhập khẩu, sử dụng và tồn trữ các loại hóa chất cấm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công thương.
• d) Quy định biểu mẫu, thời hạn, phương thức và lộ trình cụ thể để cập nhật phiếu kiểm soát mua, bán hóa chất cần kiểm soát đặc biệt trên hệ thống Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất.
• đ) Ban hành danh mục cụ thể các hóa chất nguy hiểm tồn tại trong sản phẩm, hàng hóa bắt buộc phải công bố thông tin.
• e) Hệ thống hóa toàn bộ các biểu mẫu hành chính cho tất cả các thủ tục liên quan đến hóa chất nguy hiểm và hóa chất cấm.
• g) Biểu mẫu đăng ký và thông báo trạng thái tài khoản của doanh nghiệp trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất.
• h) Thiết lập cơ chế và mẫu thông tin chia sẻ dữ liệu quản lý hóa chất quốc gia.
• i) Xác định nguyên tắc phân loại hóa chất thống nhất.
• k) Danh mục các hóa chất không được phép sử dụng trong các ngành, lĩnh vực cụ thể thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công thương.
• l) Lộ trình và giải pháp chuyển đổi số toàn diện trong quản lý nhà nước về hóa chất.

1.1 Sự Liên Kết Giữa Thông Tư 01/2026/TT-BCT, Luật Hóa Chất và Nghị Định 26/2026/NĐ-CP

Khung pháp lý mới về hóa chất được xây dựng dựa trên nguyên tắc tầng nấc chặt chẽ từ Luật cho đến các văn bản hướng dẫn thi hành. Trong đó, Nghị định số 26/2026/NĐ-CP đóng vai trò là "xương sống" định hình cơ chế quản lý vĩ mô, quy định chi tiết về điều kiện sản xuất, kinh doanh và phân loại các danh mục hóa chất nguy hiểm.

Thông tư số 01/2026/TT-BCT ra đời đóng vai trò là công cụ kỹ thuật chi tiết nhất, cụ thể hóa các biểu mẫu và quy trình xử lý hồ sơ thực tế. Đặc biệt, theo Điều 12 của Thông tư này, các văn bản cũ bao gồm Thông tư số 32/2017/TT-BCT và Thông tư số 17/2022/TT-BCT chính thức hết hiệu lực thi hành kể từ ngày 17/01/2026. Đồng thời, điều khoản chuyển tiếp cũng bãi bỏ hoàn toàn Điều 7 của Thông tư số 38/2025/TT-BCT ban hành trước đó, đánh dấu sự quy chuẩn hóa toàn diện quy trình quản lý hành chính về hóa chất về một đầu mối thống nhất.

Xem thêm các bài viết liên quan tại dạnh mục: Luật Hóa Chất Và An Toàn Hóa Chất

2. Phân Cấp Thẩm Quyền Cấp Phép Hoạt Động Hóa Chất Theo Quy Định Mới

Điểm cải cách hành chính nổi bật nhất trong Thông tư số 01/2026/TT-BCT là việc thực hiện phân cấp triệt để thẩm quyền thẩm định và cấp phép hoạt động hóa chất giữa cơ quan trung ương (Cục Hóa chất thuộc Bộ Công thương) và cơ quan quản lý địa phương (Ủy ban nhân dân cấp tỉnh). Sự phân chia này dựa trên mức độ nguy hại của hóa chất và tính chất quy mô hoạt động của doanh nghiệp, giúp rút ngắn tối đa thời gian xử lý hồ sơ hành chính trực tế.

Dưới đây là bảng phân cấp thẩm quyền chi tiết được quy định tại Điều 3 của Thông tư:

2.1 Quy Trình Phối Hợp Thẩm Định Giữa Các Cơ Quan Khi Cấp Giấy Phép Nhóm 2

Quy trình thẩm định thực tế đối với các cơ sở đề nghị cấp phép sản xuất, kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt Nhóm 2 đòi hỏi sự phối hợp liên ngành chặt chẽ theo đúng trình tự tại Điều 4 của Thông tư:

• Bước 1: Tiếp nhận và luân chuyển hồ sơ: Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ từ doanh nghiệp, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính có trách nhiệm gửi bản sao hồ sơ đề nghị cấp phép đến các cơ quan chuyên môn liên quan để lấy ý kiến phối hợp.
• Bước 2: Thẩm định thực tế điều kiện: Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ luân chuyển, UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan được ủy quyền (Sở Công thương) phối hợp với các bên liên quan tiến hành kiểm tra, thẩm định thực tế các điều kiện hạ tầng kỹ thuật, an toàn lao động và phòng chống cháy nổ tại cơ sở sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
• Bước 3: Tổng hợp ý kiến và phản hồi: Trường hợp cơ sở đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ quan có thẩm quyền tiến hành cấp giấy phép hoạt động. Trong trường hợp từ chối cấp phép, cơ quan chủ trì phải có văn bản phản hồi chính thức nêu rõ lý do kỹ thuật hoặc pháp lý cụ thể gửi cho doanh nghiệp để bổ sung, sửa đổi.

Xem thêm: Luật số 69/2025/QH15 của Quốc hội: Luật Hóa chất

3. Quy Quy Định Mới Về Phiếu An Toàn Hóa Chất (MSDS) Theo Tiêu Chuẩn GHS

Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu hóa chất có nghĩa vụ phân loại hóa chất theo hướng dẫn tại Phụ lục XV ban hành kèm theo Thông tư hoặc theo nguyên tắc phân loại của Hệ thống hài hòa toàn cầu về phân loại và ghi nhãn hóa chất (GHS) từ phiên bản 2 năm 2007 trở lên. Cấu trúc Phiếu an toàn hóa chất (MSDS) bắt buộc phải bao gồm đầy đủ 16 mục nội dung cơ bản theo quy định tại Điều 5 và tuân thủ định dạng chuẩn tại Phụ lục I.

Dưới đây là chi tiết cấu trúc 16 mục bắt buộc của Phiếu an toàn hóa chất (MSDS) mới:

Lưu ý về bảo mật thông tin thương mại (CBI - Confidential Business Information): Theo nguyên tắc tại Điều 5, doanh nghiệp được quyền bảo mật thông tin chính xác về tỷ lệ phần trăm nồng độ các chất thuộc bí mật công nghệ. Tuy nhiên, các thông tin liên quan đến đặc tính nguy hại, biện pháp sơ cứu khẩn cấp và trang bị bảo hộ lao động bắt buộc phải được thể hiện chi tiết và không được phép ẩn giấu dưới bất kỳ hình thức nào để đảm bảo tính mạng cho người sử dụng.

Xem thêm: NGHỊ ĐỊNH 24/2026/NĐ-CP QUY ĐỊNH CÁC DANH MỤC HÓA CHẤT THUỘC PHẠM VI ĐIỀU CHỈNH CỦA LUẬT HÓA

4. Danh Mục 10 Hóa Chất Nguy Hiểm Trong Sản Phẩm Phải Công Bố Thông Tin

Nghĩa vụ công bố thông tin đối với các hóa chất nguy hiểm tích hợp sẵn trong các sản phẩm và hàng hóa thương mại là một điểm mới bắt buộc nhằm nâng cao quyền được biết và bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng. Danh mục hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa cần công bố thông tin; quy trình kiểm soát hóa chất nguy hiểm trong quá trình sản xuất; thực hiện công bố thông tin về hàm lượng hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa (Khoản 7 Điều 31 của Luật Hóa chất). Cách thức và thông tin công bố hàm lượng hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa (Khoản 3 Điều 32 của Luật Hóa chất)

Dưới đây là bảng dữ liệu chi tiết về 10 hóa chất nguy hiểm tiêu biểu phải công bố thông tin:

Việc kiểm soát chặt chẽ hàm lượng các chất này trong sản phẩm tiêu dùng giúp ngăn ngừa các tác động tích lũy lâu dài lên cơ thể con người. Mọi trường hợp sản phẩm lưu thông trên thị trường có chứa một trong mười hoạt chất trên nhưng doanh nghiệp không thực hiện công bố thông tin hoặc khai báo sai lệch hàm lượng sẽ bị xử phạt hành chính nghiêm khắc và buộc phải thu hồi sản phẩm theo luật định.

5. Hướng Dẫn Thực Hiện Thủ Tục Kiểm Soát Mua, Bán Hóa Chất Độc Hại

Nhằm ngăn chặn tình trạng thất thoát hóa chất nguy hiểm ra thị trường tự do gây nguy cơ khủng bố, phá hoại hoặc đầu độc môi trường, Điều 8 của Thông tư 01/2026/TT-BCT quy định chặt chẽ quy trình kiểm soát giao dịch mua bán hóa chất. Kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026, tất cả các tổ chức, cá nhân tham gia chuỗi cung ứng hóa chất cần kiểm soát đặc biệt đều phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định lập và lưu giữ Phiếu kiểm soát mua, bán hóa chất độc hại.

Dưới đây là quy trình 4 bước kiểm soát chuẩn dành cho thủ kho và bộ phận thu mua của doanh nghiệp:

• Bước 1: Xác thực thông tin đối tác mua hàng: Trước khi thực hiện xuất kho, bên bán phải yêu cầu bên mua xuất trình Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy phép sử dụng/kinh doanh hóa chất tương ứng và giấy ủy quyền của người đại diện mua hàng hợp pháp.
• Bước 2: Lập Phiếu kiểm soát mua, bán hóa chất: Hai bên cùng tiến hành thiết lập Phiếu kiểm soát mua, bán hóa chất nguy hiểm theo mẫu quy định tại Phụ lục IX. Phiếu phải ghi nhận đầy đủ: tên hóa chất, số CAS, khối lượng thực tế bàn giao, mục đích sử dụng trực tiếp (áp dụng mã danh mục sử dụng từ 01 đến 48 tại Phụ lục IX), địa chỉ kho nhận hàng và chữ ký/xác nhận điện tử hợp pháp của đại diện hai bên.
• Bước 3: Lập và đồng bộ phiếu kiểm soát: Kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày giao hàng, tổ chức kinh doanh hóa chất thuộc Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt phải lập phiếu kiểm soát mua, bán hóa chất cần kiểm soát đặc biệt theo mẫu tại Phụ lục IX thông qua hệ thống định danh, truy xuất nguồn gốc của Bộ Công an.
• Bước 4: Đồng bộ dữ liệu lên hệ thống quốc gia: Doanh nghiệp bán có trách nhiệm cập nhật toàn bộ thông tin của phiếu kiểm soát lên hệ thống Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất quốc gia do Bộ Công thương quản lý trong vòng 10 ngày kể từ ngày xuất hàng.

6. Chuyển Đổi Số Và Quản Lý Cơ Sở Dữ Liệu Hóa Chất Quốc Gia

Chương trình chuyển đổi số quốc gia ngành hóa chất được Bộ Công thương hiện thực hóa một cách triệt để thông qua các quy định tại Điều 10 của Thông tư 01/2026/TT-BCT. Toàn bộ các thủ tục hành chính từ khai báo hóa chất nhập khẩu, xin cấp phép sản xuất kinh doanh cho đến báo cáo tình hình hoạt động hàng năm đều được tích hợp đồng bộ về một nền tảng công nghệ duy nhất.

Theo quy định mới, các hạng mục dữ liệu sau đây bắt buộc phải được số hóa hoàn toàn:

• Thông tin hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và năng lực hạ tầng kho chứa hóa chất thực tế của cơ sở.
• Dữ liệu thời gian thực về khối lượng xuất nhập khẩu hóa chất cấm, hóa chất hạn chế và hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.
• Dữ liệu cung cấp thông tin hằng năm của tổ chức, cá nhân được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất theo quy định của pháp luật nhằm đồng bộ và chuyển đổi số toàn diện trong quản lý nhà nước về hóa chất.

Việc ứng dụng công nghệ số mang lại lợi ích kép cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Doanh nghiệp giảm thiểu được tối đa chi phí in ấn hồ sơ giấy, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa nhờ cơ chế phê duyệt tự động trên Cổng thông tin một cửa quốc gia. Đồng thời, cơ quan quản lý có thể nhanh chóng phát hiện các biến động bất thường trong chuỗi cung ứng hóa chất để đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

7. VIETCHEM - Đối Tác Đồng Hành Toàn Diện Giúp Doanh Nghiệp Tuân Thủ Thông Tư 01/2026/TT-BCT

Để nhận được sự hỗ trợ tư vấn trực tiếp từ các chuyên gia pháp chế hóa chất hàng đầu của VIETCHEM, quý khách hàng vui lòng liên hệ with chúng tôi qua các kênh thông tin chính thức dưới đây:

• Trụ sở chính: Số 41 Phố Trạm, Phường Long Biên, Thành Phố Hà Nội.
• Hotline hỗ trợ kỹ thuật & pháp chế: 0826 010 010
• Email phòng dịch vụ pháp lý: tech@vietchem.com.vn
• Website chính thức: vietchem.com.vn

CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (FAQS)

Q1: Thông tư 01/2026/TT-BCT chính thức có hiệu lực từ ngày nào?

Thông tư số 01/2026/TT-BCT của Bộ Công thương chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 17 tháng 01 năm 2026. Kể từ ngày này, các quy định tại Thông tư số 32/2017/TT-BCT và Thông tư số 17/2022/TT-BCT hoàn toàn hết hiệu lực thi hành và bị thay thế toàn diện.

Q2: Việc nộp hồ sơ cấp Giấy phép xuất nhập khẩu hóa chất kiểm soát đặc biệt Nhóm 1 thực hiện tại đâu?

Doanh nghiệp thực hiện nộp hồ sơ trực tiếp tại Cục Hóa chất (Bộ Công thương) đối với nhóm hóa chất kiểm soát đặc biệt Nhóm 1. Ngược lại, đối với nhóm hóa chất kiểm soát đặc biệt Nhóm 2, thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ và phê duyệt giấy phép đã được phân cấp toàn diện về cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính giải quyết.

Q3: Các doanh nghiệp sử dụng dung môi có chứa Acetone, Toluene có cần làm báo cáo theo thông tư mới không?

Có. Acetone và Toluene là các hóa chất nguy hiểm nằm trong danh mục Phụ lục XIX của Thông tư 01/2026/TT-BCT. Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hoặc nhập khẩu sản phẩm tiêu dùng có chứa hai hoạt chất này bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin sản phẩm và thực hiện chế độ báo cáo tổng hợp tình hình hoạt động hóa chất định kỳ hàng năm trên hệ thống Cơ sở dữ liệu hóa chất quốc gia.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

• Thông tư số 01/2026/TT-BCT ngày 17/01/2026 của Bộ Công thương Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hóa chất và Nghị định số 26/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
• Nghị định số 26/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hóa chất về quản lý hoạt động hóa chất và hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
• Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua.